Rritja e pagesave virtuale në Shqipëri, por numri i tyre ende i vogël

Përdorimi i terminaleve virtuale për pranimin e pagesave online është në rritje në Shqipëri, por ende është i vogël krahasuar me numrin e përgjithshëm i ndërmarrjeve. Sipas Bankës së Shqipërisë, numri i terminaleve POS virtuale arriti në 389 në mesin e vitit 2026, një rritje prej 59% krahasuar me vitin e kaluar.

Ky tip i terminaleve mundëson pranimin e pagesave elektronike, zakonisht me kartë, për të lehtësuar kryerjen e pagesave nëpërmjet faqeve të internetit. Produkti është i lidhur sidomos me platformat e tregtisë elektronike të bizneseve, por mund të përdoret edhe nga institucionet për të mundësuar pranimin e pagesave online për shërbimet publike.

Me gjithë rritjen e lartë të shënuar këtë vit, numri i POS-ve virtuale në Shqipëri ngelet në nivele të papërfillshme krahasuar me numrin e përgjithshëm i ndërmarrjeve. Vlerësohet se zhvillimi i tregtisë elektronike në Shqipëri është ende i ngadalë krahasuar me tregjet më të zhvilluara.

Sipas statistikave të INSTAT, 31.3% e ndërmarrjeve në Shqipëri kanë shitur produkte ose shërbime nëpërmjet faqeve të internetit, aplikacioneve të dedikuara, faqeve të internetit e-commerce dhe aplikacioneve të përdorura nga ndërmarrje të ndryshme për tregti të produkteve. Ky tregues është rritur me 3 pike për qindje krahasuar me një vit më parë.

Megjithatë, transaksionet e tregtisë elektronike përgjithësisht dominohen nga pagesat cash në dorëzim. Qeveria shqiptare vitin e kaluar nisi një strategji për uljen e përdorimit të parasë cash në ekonomi, duke i detyruar bizneset për pajisje me terminal POS për pranimin e pagesave me kartë, si dhe zgjerimin e aksesit për pagesa jocash edhe në institucionet publike.

Shqipëria ngelet në një vend me shkallë të lartë të përdorimit të parasë cash, fenomen i lidhur me një përfshirje ende të pamjaftueshme financiare, por edhe me nivelin e konsiderueshëm të informalitetit dhe evazionit fiskal. Vlerësohet se afërsisht 40% e monedhës lokale në qarkullim qëndron jashtë bankave, pa përfshirë këtu valutat e huaja, për të cilat nuk ekzistojnë statistika zyrtare. Shqipëria është një ndër vendet me nivelin më të lartë të parasë jashtë bankave, çka nënkon një shkallë të lartë të përdorimit të parasë cash në ekonomi.

Megjithatë, pagesat me kartë janë në rritje të shpejtë në vitet e fundit. Sipas Bankës së Shqipërisë, në gjashtë muajt e para të vitit u regjistruan gjithsej 16 milionë pagesa me kartë në pikat elektronike të shitjes (POS). Numri i pagesave me kartë është rritur me 28% krahasuar me gjashtëmuajorin e para të vitit të kaluar. Tashmë, numri i pagesave me kartë në POS-e ka kaluar në mënyrë të qëndrueshme numrin e tërheqjeve cash në bankomate.

Për çdo 100 veprime të kryera me kartë pagesash (pa përfshirë veprimet me para elektronike), afërsisht 56 prej tyre ishin pagesa në terminale POS, ndërsa diferenca ishin tërheqje apo depozite para cash.

Ndërkohë, vlera totale e pagesave me kartë për gjashtë muaj ka arritur në 58.3 miliardë lekë, me një rritje prej 21% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Të matura në vlerë monetare, pagesat me kartë përbënin 18.3% të totalit të veprimeve me kartë, në rritje nga niveli i 17.4% i vitit të kaluar.