Kriza e Edi Ramës dhe dështimi i opozitës në Shqipëri

KRONIKA E TIRANËS: Kriza e Edi Ramës dhe dështimi i opozitës

Në qytetin e Tiranës, Shqipëria, një krizë politike dhe sociale është në zhvillim. Studentët kanë filluar të protestojnë kundër kushteve të vjetruara në auditore dhe në godinat universitare, tarifave të larta të studimit dhe një tregu pune që nuk ofron mundësi të diplomuarve. Por, brenda pak orësh, protesta mori edhe një objektiv politik: dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama.

Analistët shqiptarë kanë identifikuar shkaqet e thella të krizës, duke përfshirë mungesën e opozitës, mungesën e rinovimit politik dhe ekuilibra ndërkombëtarë që janë prishur. Sipas tyre, protesta është një rezultat i një kombinimi i këtyre faktorëve.

Mungesa e opozitës është një shkaq i kryesor, sipas analistëve. Partia Socialiste e Ramës ka qeveris që prej vitit 2013 dhe tashmë është në mandatin e katërt. Gjatë kësaj periudhë, opozita ka pësuar një rënje të vazhdueshme, deri në krizën e thellë që ndodhet sot.

"Protesta përfundimisht e ka vrarë opozitën!", thekson ai. Ngjarjet e 18 muajve të fundit duket se e mbështesin këtë vlerësim. Partia Demokratike e Sali Berishës i humbi zgjedhjet e majit 2025 dhe kundërshtoi legjitimitetin e rezultatit.

Më pas, nga nëntori 2025 deri në maj të këtij viti, organizoi një seri protestash që u bënë gjithnjë e më të dhunshme, me molotovë, përplasje dhe arrestime, përfshirë edhe të mitur, ndërsa numri i pjesëmarrësve erdhi duke u përsësuar.

Po në maj, Berisha u rizgjodh në krye të partisë si kandidat i vetëm, pasi të gjithë rivalët e mundshëm ishin përjashtuar në një mënyrë ose në një tjetër. Kështu, pakënaqësia qytetare nisi të kërkonte rrugë të tjera.

Në pranverë lindi një lëvizje qytetare e quajtur "Revolucioni i Flamingove", në kundërshtim me ndërtimin e një resorti luksoz në një zonë të mbrojtur të bregdetit jugor, pranë Zvërnecit. Projekti lidhet me kompaninë e investimeve të Jared Kushner, dëndrit të presidentit amerikan Donald Trump.

Që prej asaj kohe, lëvizja organizoi protesta pothuajse çdo ditë, kryesisht paqësore. Studentët u shndërruan në pararojën e saj. Partitë opozitare e mbështesin, por nuk e drejtojnë. Me fjalë të tjera, qytetarët nuk u kërkuan me partive politike që t'i përfaqësojnë.

Një shembull është deputetja Marjana Koçaku, e cila u largua nga Partia Socialiste pas lindjes së lëvizjes dhe sot qëndron në Parlament si deputete e pavarur.

Faktori i dytë, sipas analistit shqiptar, është mungesa e rinovimit politik. Pas zgjedhjeve të vitit 2025, pritej një program i ri dhe një ekip i ndryshuar, në përputhje me premtimin për një "Shqipëri evropiane". Por kjo nuk ndodhi.

"Pjesa më e keqe të atyre që ishin në pushtet thjesht u riciklua", vëren ai. OSBE-ja i vlerësoi zgjedhjet si konkurruese dhe të organizuara mirë, por nxori në pah mungesën e kushteve të barabarta për partitë politike.

Vitin e kaluar, ishte arrestuar kryetari i Bashkisë së Tiranës, Erion Veliaj, një nga figurat më të njohura të partisë në pushtet. Rama e mbrojti për një kohë të gjatë zëvendësuesin e tij, kritikoi gjyqtarët që e kishin pezulluar dhe propozoi kufizimin e kompetencave të gjykatave për pezullimin e ministrave.

Në vitin 2018, një tjetër proteste studentore e detyroi Ramën të...