Banorët e Kelmendit dhe organizatat mjedisore padi HEC-eve në lumin e Cemit

Banorët e Kelmendit dhe organizatat mjedisore kanë nisur një proces gjyqësor kundër ndërtimit të katër hidrocentraleve në lumin e Vuklit, një degë e lumit të Cemit. Ata pretendojnë se projekti do të shkatërrojë shtëpitë, tokat bujqësore dhe ujin e pastër të tyre. "Po i drejtohemi gjykatës sepse në rrezik janë shtëpitë tona, tokat tona bujqësore dhe uji ynë i pastër", deklaroi Niko Gjelaj, një prej banorëve paditës nga Vukli.

Organizatat mjedisore, si Qendra LUMI dhe shoqata "Well-Point", janë të kundërta ndërtimit të hidrocentraleve dhe pretendojnë se projekti do të shkatërrojë biodiversitetin dhe furnizimin me ujë të komuniteteve vendase. Ata paralajmërojnë gjithashtu se ndërhyrjet në shtratin e lumit mund të cenojnë furnizimin me ujë, vaditjen e tokave bujqësore dhe pronat e banorëve përgjatë brigjeve.

Paditësit kanë depozituar kërkesën e tyre në Gjykatën Administrative të Shkallës së Parë në Tiranë dhe kërkojnë pezullimin e menjëhershëm të punimeve deri në përfundimin e procesit gjyqësor. Ata gjithashtu kërkojnë konstatimin e pavlefshmërisë së kontratës koncesionare, akteve mjedisore dhe lejeve për shfrytëzimin e burimeve ujore.

Në qendër të mosmarrëveshjes është projekti koncesionar "Ura e Tamarës", i miratuar fillimisht në vitin 2019, që parashikon ndërtimin e tre hidrocentraleve përgjatë të njëjtit lumë: Kozhnjë 1, me kapacitet 1.9 MW, Kozhnjë 2, me kapacitet 1 MW, dhe Tamara, me kapacitet rreth 12.1 MW. Padia kundërshton gjithashtu autorizimin dhe lejen për përdorimin e ujit për hidrocentralin ekzistues të Vuklit, të dhëna përkatësisht në vitet 2010 dhe 2013.

Paditësit pretendojnë se në kantier mungon tabela e detyrueshme informuese, ndërsa kërkesat për dokumentacionin e projekteve kanë mbetur kryesisht pa përgjigje. Ata gjithashtu ngrihen kundër Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë, Agjencisë Kombëtare të Mjedisit, Këshillit Kombëtar të Territorit dhe Ujit, Agjencisë Kombëtare të Zonave të Mbrojtura dhe Bashkisë Malësi e Madhe.

Paditësit synojnë të ndalojnë çdo ndërhyrje të mëtejshme në lumë, ndërsa gjykata shqyrton ligjshmërinë e kontratës koncesionare dhe të akteve administrative.