Superfuqia që fiton betejat, por humbet luftërat: E vërteta e hidhur për Amerikën

Në një analizë për revistën Foreign Affairs, admirali William H. McRaven, ish-komandant i Komandës së Operacioneve Speciale të Shteteve të Bashkuara, shqyrton kufijtë e fuqisë amerikane dhe gabimet që kanë karakterizuar strategjinë ushtarake të Uashingtonit gjatë dekadave të fundit.

McRaven argumenton se lufta kundër Iranit përfaqëson një tjetër shembull të mbivlerësimit të aftësisë së forcës ushtarake për të realizuar qëllime politike. Megjithatë, ai thekson se problemi është më i thellë dhe nuk lidhet vetëm me administratën e presidentit Donald Trump.

McRaven shkruan se Shtetet e Bashkuara kanë zhvilluar gradualisht një bindje se epërsia teknologjike, kapacitetet e madhe ushtarake dhe sukseset taktike mund të garantojnë fitore strategjike. Përvoja historike, megjithatë, ka treguar vazhdimisht se rezultatet e luftërave varen edhe nga legjitimiteti politik, gjeografia, vullneti i kundërshtarit, mbështetja ndërkombëtare dhe cilësia e vendimmarrjes.

Vietnami dhe mësimi që Uashingtoni nuk e përvetësoi

McRaven e nis analizën historike me Luftën e Vietnamit, të cilën e konsideron një nga shembujt më domethënës të dallimit ndërmjet suksesit ushtarak dhe dështimit strategjik.

Ai rikujton një bisedë të vitit 1975 ndërmjet kolonelit amerikan Harry Summers dhe një oficeri vietnamez. Summers kishte vënë në dukje se forcat vietnameze nuk i kishin mundur amerikanët në fushëbetejë. Oficeri vietnamez iu përgjigj se ky fakt nuk kishte rëndësi për rezultatin përfundimtar të luftës.

Për McRaven, ky shkëmbim përmbledh një nga mësimet më të rëndësishme të historisë ushtarake: një ushtri mund të fitojë shumicën e betejave dhe përse të humbasë luftën.

Gjatë konfliktit në Vietnam, udhëheqja amerikane iu përgjigj vështirësive me shtimin e trupave, bombardimeve dhe shpenzimeve. Por këto masa nuk arritën të zgjidhnin problemën themelor: mungesa e një strategjie politike që mund ta kthente epërsinë ushtarake në rezultat të qëndrueshëm.

Lufta e Gjirit, shembulli i një strategjie të qartë

Në dallim nga Vietnam, McRaven e konsideron Luftën e Gjirit të vitit 1991 një nga shembujt më të suksesshëm të përdorimit të koordinuar të fuqive politike, diplomatike dhe ushtarake amerikane.

Pas pushtimit të Kuvajtit nga Iraku më 2 gusht 1990, presidenti George H. W. Bush ndërtoi një strategji mbi disa parime themelore: legjitimitetin ndërkombëtar, krijimin e një koalicioni të gjerë, përcaktimin e objektivave të kufizuara dhe përdorimin e forcës në përputhje me qëllimet politike.

Administrata amerikane siguroi mbështetjen e Kombeve të Bashkuara, bashkëpunimin e shteteve arabe dhe pjesëmarrjen e aleatëve evropianë. Koalicioni përfshiu rreth 750 mijë ushtarakë nga 36 vende, ndër të cilët 540 mijë amerikanë.

Objektivi ishte i qartë: dëbimi i ushtrisë irakiane nga Kuvajti, jo pushtimi i Bagdadit apo ndryshimi i regjimit të Saddam Husseinit.

Operacioni “Desert Storm” arriti objektivat e përcaktuara pas 43 ditësh operacionesh ajrore dhe rreth 100 orësh operacionesh tokësore.

Megjithatë, McRaven vëren se kjo fitore krijoi një pasojë të padëshiruar. Në vend që udhëheqësit amerikanë të përqendroheshin te rivlerësimi i objektivave të kufizuara dhe koalicioneve ndërkombëtare, një pjesë e establishmentit ushtarak dhe politik filloi të besonte se teknologjia moderne mund të kapërcente pothuajse çdo pengesë në luftë.