Shqipëria, e parafundit në rajon për rritjen ekonomike, investimet ngadalësohen

Shqipëria regjistroi rritjen e dytë më të ulët ekonomike në Ballkanin Perëndimor në tremujorin e dytë të vitit 2026, duke lënë pas vetëm Bosnjë-Hercegovinën. Ekonomia shqiptare u zgjerua me 3.6% me bazë vjetore, në të njëjtin nivel me mesataren e ponderuar të rajonit. Ndërsa shumica e ekonomive të rajonit përshpejtuan rritjen, Shqipëria shënoi një ngadalësim të lehtë, nga 3.7% në tremujorin e parë në 3.6% në të dytin. Veçanërisht i dukshëm ishte ngadalësimi i investimeve, që u rritën me vetëm 1.8%, nga 4% në tremujorin e mëparshëm, në një kohë kur vendet e tjera të rajonit regjistruan përshpejtim.

Rritja e investimeve vijoi të ngadalësohej, duke zbritur në 1.8% me bazë vjetore, nga 4.0% në tremujorin e parë të vitit 2026 dhe 9.9% në tremujorin e katërt të vitit 2025, por mbeti mbi nivelin prej 0.6% të regjistruar një vit më parë. Sipas Komisionit Europian, rritja ekonomike në Ballkanin Perëndimor u mbështet kryesisht nga konsumi i familjeve dhe investimet. Shqipëria kishte rritjen më të lartë të konsumit privat në rajon, prej 4.6% me bazë vjetore, e ndjekur nga Kosova me 4.4%. Rritja e konsumit u mbështet nga ecuria e fortë e pagave, që vijuan të nxisnin kërkesën e brendshme.

Megjithatë, zhvillimet në investime paraqesin një tablo të ndryshme. Shqipëria ishte i vetmi vend i Ballkanit Perëndimor ku ritmi i rritjes së formimit bruto të kapitalit fiks u ngadalësua në tremujorin e dytë të vitit. Në të kundërt, Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi regjistruan zgjerim të ndjeshëm të investimeve, përkatësisht me 16.5% dhe 26.5%, të nxitura kryesisht nga rritja e shpenzimeve kapitale publike.

Pavarësisht ritmit relativisht më të ulët të rritjes ekonomike, Shqipëria ishte ndër vendet që dhanë kontributin kryesor në përmirësimin e pozicionit të jashtëm të rajonit. Sipas raportit, bilanci i llogarisë korrente të Shqipërisë, i matur për katër tremujorët e fundit, kaloi në suficit prej 0.2% të Prodhimit të Brendshëm Bruto në tremujorin e dytë të vitit 2026. Ky përmirësim u mbështet nga rritja e eksporteve të shërbimeve, kryesisht turizmi, si dhe nga përmirësimi i bilancit të të ardhurave parësore, pjesërisht si rezultat i të ardhurave më të larta nga puna afatshkurtër dhe ndërkufitare jashtë vendit.

Shqipëria ishte gjithashtu ndër vendet ku rezervat valutore u rritën më ndjeshëm në krahasim me një vit më parë. Në nivel rajonal, deficiti mesatar i ponderuar i llogarisë korrente, i matur për katër tremujorët e fundit, u ngushtua në 4.6% të PBB-së, ose 0.8 pikë përqindjeje më pak se një vit më parë. Përmirësimi u nxit kryesisht nga Shqipëria dhe Serbia. Në këtë të fundit, deficiti i llogarisë korrente u ul nga 5.5% në 4% të PBB-së, falë rritjes së eksporteve të automjeteve dhe remitancave.

Në të kundërt, në Maqedoninë e Veriut, deficiti u zgjerua me 1.3 pikë përqindjeje, duke arritur në 4.9% të PBB-së, si pasojë e rënies së remitancave dhe rritjes së deficitit tregtar të mallrave. Mali i Zi vijoi të kishte pozicionin më të dobët të jashtëm në rajon, me deficit të llogarisë korrente prej 20.9% të PBB-së, nga 18% një vit më parë.

Investimet e huaja direkte neto, si përqindje e PBB-së, ishin më të ulëta se një vit më parë në shumicën e ekonomive të rajonit. Ato varionin nga 1.8% e PBB-së në Maqedoninë e Veriut në 6.4% në Kosovë. Sipas Komisionit Europian, vetëm në Shqipëri dhe Kosovë investimet e huaja direkte mbuluan më shumë se dy të tretat e deficitit të llogarisë korrente.

Ballkani përshpejton rritjen, Maqedonia e Veriut kryeson. Ekonomia e Ballkanit Perëndimor u rrit mesatarisht me 3.6% në tremujorin e dytë të vitit 2026, nga 3.2% në tremujorin e parë, duke shënuar ritmin më të lartë të zgjerimit në dy vitet e fundit, pavarësisht mjedisit të jashtëm sfidues. Përshpejtimi u nxit kryesisht nga Serbia, ekonomia më e madhe e rajonit, ku rritja ekonomike arriti në 3.8%, nga 3.2% në tremujorin e mëparshëm.

Maqedonia e Veriut regjistroi rritjen më të lartë, prej 4.3%, nga 3.1% në tremujorin e parë. Kosova u rendit e dyta, me 4.1%, megjithëse ritmi i rritjes ishte ngadalësuar krahasuar me tremujorin e mëparshëm. Mali i Zi përshpejtoi rritjen nga 2.5% në 3.8%, ndërsa Bosnjë-Hercegovina shënoi një përmirësim të lehtë, nga 2.3% në 2.4%.

Shqipëria, me rritje prej 3.6%, u rendit e parafundit, ndërsa ishte një nga dy ekonomitë e rajonit, së bashku me Kosovën, që nuk regjistruan përshpejtim të rritjes në krahasim me tremujorin e parë. Financat publike, Shqipëria përjashtim nga përkeqësimi rajonal. Ndërsa shumica e vendeve të Ballkanit Perëndimor po përballen me përkeqësim të bilanceve fiskale, Shqipëria ka regjistruar një ecuri më pozitive.