Simbolet e protestës, një qëndrim politik i fshehur

Protestat e dhunshme që kanë përfshirë Tiranën për një javë, përveç rinjve të maskuar dhe agresivë, kanë nxjerrë në pah disa simbole të forta dhe dramatike. Këto veprime ngjajnë si sinjale politike dhe, nga mënyra se si janë përsëritur, duket se vijnë nga një prej fraksioneve më të organizuara të kësaj lëvizjeje.

Bëhet fjalë për tri episode: dy sulmet ndaj Nunciaturës së Selisë së Shenjtë, goditjen në Lezhë të basorelievit kushtuar “Lahutës së Malcisë” dhe praninë e dukshme të grave me hijab në protesta dhe në disa prej momenteve të tyre më të rendësishme.

Vetë hijabi, natyrisht, nuk provon për një axhendë politike dhe as arsye për ta paragjykuar dikë. Rëndësi ka veprimtaria konkrete. Mes protestuesve me këto veshje janë shfaqur gra që flasin në rrjetet sociale dhe në tribuna, duke marrë rolin e zëdhënësesh apo ideologeve të lëvizjes. Sipas pamjeve të publikuara, disa të tjerë janë përfshirë në furnizimin e grupeve me mjete për përplasje ose në konfrontime me policinë. Këto raste duhet të dokumentohen dhe të trajtohen individualisht, pa përhapje fetare.

Edhe monumenti i Heroit Kombëtar, Gjergj Kastrioti Skënderbeu, është cenuar nga elementë të protestës. Nëse këto veprime provohen si të koordinuara, atëherë nuk kemi më vetëm me vandalizëm spontan, por me një axhendë të nxitur ideologjikisht.

Çfarë tregojnë këto episode?

Tregojnë se brenda protestës vepron një grup që kërkon të godasë ose të provokojë simbole të identitetit kombëtar dhe të lidhjeve të Shqipërisë me Evropën Perëndimore. Fakti që grupimet e tjera nuk janë distancuar qartë ngre një pikëpyetje serioze: a nuk kanë fuqinë të kundërvihen këtij fraksioni, apo janë pajtuar me drejtimin që ai po i jep lëvizjes?

Mundësia e pare duket më e besueshme, por edhe ajo deshmon raportin e forcave brenda protestës. Një fraksion i organizuar po fiton terren, ndërsa pjesa tjetër po hesht ose po e toleron.

Përse u godit simbolika e Gjergj Fishtës në Lezhë? Përse me para janë sulmuar figura dhe simbole si Nënë Tereza apo Kalaja e Rozafës në Shkodër?

Këto episode ushqejnë dyshimin se brenda protestës vepron edhe një rrymë e ndikuar nga ideologjia neootomane, e cila e ndëton ndikimin e saj përmes goditjes së simboleve kombëtare dhe perëndimore. Prirja të ngjashme janë vërejtur edhe në Kosovë dhe në Maqedoninë e Veriut, por lidhja konkrete me zhvillimet në Tiranë kërkon prova dhe verifikim.

Këto janë prekur dy nga shenjat më të forta të identitetit shqiptar dhe europian. “Lahuta e Malcisë” nuk është vetëm një veprë madhore letrare, por edhe një dëshmi artistike e qëndresës shqiptare dhe e krimeve serbe kundër shqiptarëve.

Prandaj këto nuk mund të trajtohen si incidente pa domethënije. Ato përbëjnë një qëndrim politik që ende nuk është artikuluar hapur. Për momentin, ai fshihet brenda një lëvizjeje antisistem dhe antiqeveritare, madje nën valëviten e flamurit kombëtar. Por simbolet e goditura tregojnë se brenda protestës mund të zhvillohet edhe një betejë tjetër, më e thellë, për identitetin dhe orientimin e Shqipërisë.