Rezervat valutore të Shqipërisë rriten në një nivel rekord

Rezervat valutore të vendit tonë janë rritur në një nivel rekord, duke arritur rreth 8.60 miliardë dollarësh në vitin 2025, nga 6.52 miliardë dollarësh në vitin 2024. Kjo rritje është e lartë në përqindje ndër vendet e rajonit, duke përfaqësuar rreth 13.9% të rezervave kombinuara të gjashtë vendeve të rajonit.

Shqipëria ka nivelin më të lartë të mbulimit të importeve me rezervat valutore ndër vendet e Ballkanit Perëndimor, duke ruajtur një pozicion relativisht të fortë përballë goditjeve të mundshme të jashtme. Sipas të dhënave të fundit të disponueshme për vendet e WB6, rezervat valutore të Shqipërisë janë të mjaftueshme për të financuar rreth 7.5 muaj importe mallrash dhe shërbimesh, niveli më i lartë në rajon.

Pas Shqipërisë renditet Serbia, ku rezervat mbulojnë rreth 6.7 muaj importe, ndërsa në Bosnje-Hercegovinë treguesi është rreth 6.5 muaj. Në një nivel më të ulët ndodhet Maqedonia e Veriut, me rezerva të mjaftueshme për afërsisht 4.4 muaj importe. Për Malin e Zi, mbulimi vlerësohet në rreth 3.5 muaj importe, por ky vend përdor euron si monedhë dhe nuk ka një monedhë kombëtare, çka e ben strukturën e rezervave të ndryshme nga ajo e ekonomive të tjera të rajonit.

Në fund të renditjes është Kosova, ku rezervat korrespondojnë me rreth 2 muaj importe. Rezervat valutore përbejnë një nga mekanizmat kryesore të mbrojtjes financiare të një ekonomie ndaj goditjeve të jashtme. Ata administrohen nga banka qendrore dhe mbahen kryesisht në valuta të huaja, letra me vlerë, ar dhe aktive të tjera ndërkombëtare.

Një nga funksionet kryesore të tyre është garantimi i aftësisë së vendit për të financuar importet dhe për të përmbushur detyrimet e jashtme, edhe në periudha kur hyrjet e valutës në ekonomi bien. Për këto arsye, niveli i rezervave matet shpesh edhe në raport me numrin e muajve të importeve që ata mund të mbulojnë.

Rezervat shërbejnë gjithashtu si një instrument për ruajtjen e stabilitetit të kursit të këmbimit. Në rast të luhatjeve të forta të monedhës vendase, banka qendrore mund të ndërhyjë në tregun valutor duke blerë ose shitur valuta.

Një nivel i mjaftueshëm rezervash rrit gjithashtu besimin e investitorëve dhe të tregjeve financiare, pasi tregon se vendi ka kapacitete për të përballuar kriza të mundshme, pagesat e borxhit jashtëm apo mungesa të përkohshme të valutës.