KUSH DO TA PËRFAQESOJË PERËNDIMIN NË BISEDIME TË DREJPËRDEREJTE ME PUTININ?
Udhëheqësit evropianë po përballen me nevojën për të caktuar një përfaqësues që të zhvillojë bisedime të drejtpërdrejta me presidentin rus Vladimir Putin, në kuadër të përpjekjeve për të dhënë fund luftës në Ukrainë.
Debati është intensifikuar pas vizitës së delegacionit të presidentit amerikan Donald Trump në Rusi, ku ai i ka ofruar Putinit mundësinë e një takimi trepalësh me Trump dhe presidentin ukrainas Volodymyr Zelenskyy, me synimin për të nxitur një armëpushim.
Në Bruksel po shtohen zërat se Bashkimi Evropian duhet të sigurojë një kanal të drejtpërdrejtë komunikimi me Moskën, në mënyrë që interesat evropiane të mos lihen jashtë një marrëveshjeje të mundshme mes Washingtonit, Moskës dhe Kievit.
Presidenti çek Petr Pavel deklaroi se Putin nuk e konsideron Bashkimin Evropian si një autoritet me të cilin deshiron të bëjë negociata.
“Presidenti Putin nuk e konsideron Bashkimin Evropian si një autoritet”, tha Pavel në një intervistë për Axel Springer Global Reporters’ Network, pjesë e së cilës është edhe POLITICO.
Ai vuri në dukje se lideri rus nuk deshiron të bëjë negociata me presidenten e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dhe as me shefin e diplomacisë së BE-së, Kaja Kallas. Sipas tij, Putini ka ndërprerë gjithashtu komunikimin me disa udhëheqës të tjerë evropianë, përfshirë presidentin francez Emmanuel Macron.
Pavel propozoi që vendet evropiane të caktojnë një person ose një grup përfaqësuesish me mandat të qartë për të negociuar në emër të kontinentit.
“BE-ja duhet të identifikojë një person ose një grup njerëzish që do të flasin në emër të Evropës. Jo domosdoshmërisht përfaqësues të BE-së apo NATO-s, por thjesht liderët e cilëve tjetrit do t'u japin mandatin për të negociuar”, deklaroi presidenti çek.
Europa druhet se Trump mund të bëjë negociata mbi kokën e saj. Kryeqytetet evropiane janë shtuar shqetësimi pas deklaratave dhe kontakteve të fundit të Trump me Putinin. Aleatët evropianë të Ukrainës druajnë se një marrëveshje mund të hartohet pa pjesëmarrjen e tyre të drejtpërdrejtë dhe të mos garantojë interesat e sigurisë së Kievit.
Kjo ka rikthyer në qendër të debatit në Bruksel nevojën që Europa të ketë linjën e saj të komunikimit me Kremlinin, për të shmangur një marrëveshje të njëanshme që mund ta vendosë Ukrainën në pozitë të pafavorshme.
David Lidington, bashkëpunëtor i shquar në Institutin Mbretëror të Shërbimeve të Bashkuara (RUSI) në Londër, vlerëson se, pavarësisht vështirësive, një kanal komunikimi me Putinin mund të jetë i dobishëm.
“Sado e pakëndshme të jetë, mendoj se do të ishte mirë të kishim një kanal të caktuar komunikimi me Putinin”, u shpreh ai, duke shtuar se nuk pret rezultate të mëdha në afat të shkurtër, por një kanal i tillë mund të shfrytëzohet kur të krijohen kushtet për negociata.
Megjithatë, mes diplomatëve evropianë nuk ka ende një marrëveshje se kush është personi i duhur për këtë mision.
Në listën e emrave të mundshëm përfshihen Ursula von der Leyen, presidentja e Komisionit Evropian; Antonio Costa, presidenti i Këshillit Evropian; dhe Kaja Kallas, përfaqësuesja e lartë e BE-së për politikën e jashtme.
Von der Leyen ka zhvilluar negociata të drejtpërdrejtë me Trump për çështjet tregtare, ndërsa Costa ka pasur më herët kontakte me Kremlinin përmes zyrës së tij. Kallas, nga ana tjetër, përfaqëson diplomacinë evropiane dhe ka mbajtur qëndrime të forta kritike ndaj Rusisë.
Por një diplomat evropian, i cituar nga POLITICO në kushte anonimiteti, paralajmëroi se negociatat me Putinin dhe Trumpin nuk mund të zhvillohen thjesht duke ndjekur protokollet e zakonshme të BE-së.
“Ne nuk mund të paraqitemi me dy ose tre persona, ku secili flet në emër të BE-së”, tha diplomatët, duke nenvizuar se zgjedhja duhet të bazohet te personi që mund të sjellë mënyrë të mirë për Evropën.