Mosmarrëveshja midis Ukrainës dhe SHBA për kufizimet në Starlink

Mosmarrëveshja lidhur me Starlink-un dhe Starshield-in, versioni i tij për përdorim ushtarak, ka ngritur pikëpyetje se kush i autorizoi kufizimet, nëse administrata e Trumpit ishte në dijeni të tyre paraprakisht dhe si ndikuan ndryshimet në aftësinë e Ukrainës për t’u mbrojtur nga sulmet ruse.

Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, e mohoi që presidenti Donald Trump apo ndonjë zyrtar tjetër i Qeverisë amerikane kishte kërkuar ndryshime në këta sisteme. Megjithatë, një delegacion i Kongresit që vizitoi së fundmi Kievin tha se kufizimet kishin dobësuar mbrojtjen ajrore të Ukrainës dhe kishin vënë në rrezik personelin amerikan.

Rusia ndërmori sulme të reja gjatë natës ndaj Kievit më 21 tetor, duke vrarë një person dhe plagosur të paktën 22 të tjerë, përfshirë katër fëmijë, sipas Shërbimit Shtetëror të Emergjencave të Ukrainës. Sipas raportimeve, raketat goditën banesa, një stacion të ambulancave dhe një pikë karburanti, ndërsa përpjekjet diplomatike për rifillimin e bisedimeve të paqes po vazhdojnë.

Gjatë një informimi për shtyp më 21 tetor, një këshilltar i demokratëve në Senat, i cili sapo ishte kthyer nga Kievi, tha se delegacioni kishte parë dronë dhe raketa ruse që i afroheshin kryeqytetit me paralajmërime paraprake jashtëzakonisht të kufizuara.

Dronët rusë Shahed me motor reaktiv, të cilët mund të lëvizin me shpejtësi prej rreth 450 kilometra në orë, ose më shumë, janë sfidë e veçantë. Sipas raportimeve, kufizimet e shpejtësisë në Starshield fillimisht ishin vendosur në rreth 97 kilometra në orë, ndërsa më vonë u rritën në 161 kilometra në orë. Kjo nënkuptonte se sistemi mund ta humbiste lidhjen me objektet që lëviznin më shpejt.

Duke folur në Mumbai më 21 tetor, Rubio theksoi se Starlink dhe Starshield janë dy sisteme të veçanta. Starlink është një shërbim komercial i internetit satelitor, i cili mund të përdoret edhe për drejtimin e dronëve, tha ai. Ndërsa Starshield është një produkt i specializuar për mbrojtjen, i cili shitet dhe vepron përmes Departamentit amerikan të Mbrojtjes.

Rubio tha se nuk e kishte lexuar raportimin e gazetës The Ëall Street Journal, sipas të cilit Musk kishte urdhëruar ngadalësimin e sistemit. Ai mohoi që Trumpi ose zyrtarë të tjerë amerikanë kishin kërkuar ndryshime apo se kishin qenë në dijeni të vendimit paraprakisht.

“As presidenti i Shteteve të Bashkuara, as askush në strukturat tona nuk ka kërkuar ndonjëherë që të bëhen ndryshime në atë sistem”, tha Rubio.

Ai argumentoi se Qeveria nuk mund t’ia diktojë një kompanie private mënyrën se si e menaxhon një produkt komercial. Megjithatë, ai e pranoi se Starshield funksionon sipas marrëveshjeve të ndryshme, pasi blihet për përdorim nga Qeveria.

Demokratët dhe disa republikanë kanë bërë thirrje për hetime lidhur me ngadalësimin e sistemit. Senatori Adam Schiff tha në një postim në rrjetet sociale se deklaratat kontradiktore e bëjnë të domosdoshëm një hetim të plotë nga Senati. Ai kërkoi që Musk të dëshmojë nën betim. Edhe senatori Ruben Gallego i bëri thirrje Muskut që ta shpjegojë vullnetarisht vendimin.

Senatori Chris Coons tha se Musku nuk duhet të ketë fuqinë të ndikojë në përfundimin e një lufte “me një tregësi”.