Kush e ka në dorë sigurinë e shteteve? Nga OpenAI te Elon Musk, qeveritë varen nga gjigantët amerikanë

Një dobësi në gjuhën e programimit PHP ka qëndruar pa u zgjidhur për 14 vite, duke mundësuar sulmet kibernetike në sisteme që përdorin këtë teknologji. Zbulimi i këtij problemi ka shkaktuar masa të menjëhershme sigurie në disa vende evropiane.

Problemi nuk qëndronte thjesht te një gabim në programim. Përmes tij, një sulmues mund të gjetë rrugën për të hyrë në sisteme informatike që përdorin PHP, në varësi të konfigurimit dhe kushteve të tjera të sigurisë.

OpenAI zbuloi atë që programuesit nuk kishin arritur ta shfrytëzonin. Specialistët e sigurisë kishin identifikuar problemën që në vitin 2024, por programuesit nuk kishin gjetur një mënyrë konkrete për ta përdorur dobenë për sulme. Për këto arsye, ata nuk kishin ndërhynë në kod, pasi çdo ndryshim mund të krijonte probleme të tjera në funksionimin e programeve.

Situata ndryshoi në korrik, kur një kompani sigurie e financuar nga OpenAI dhe vetë zhvilluesi i ChatGPT përdorën modele të inteligjencës artificiale për të analizuar kodin. Të dyja palët, në mënyrë të pavarur, zbuluan se si mund të shfrytëzohej dobenë. Kompanitë e sigurisë iu deshën vetëm disa ditë për të zgjidhur problemin.

Kjo do të thotë se OpenAI kishte në dispozicion një informacion që mund të përdorej për të sulmuar një numër të madh faqesh dhe shërbimesh interneti. Megjithatë, kompania nuk e përdori informacionin për sulme. Sipas FAZ, më 11 gusht OpenAI njoftoi zhvilluesit e PHP-së, bashkëpunoi për përgatitjen e përditësimin e sigurisë dhe informoi qeverinë amerikane, si dhe disa partnerë ndërkombëtarë.

Gazeta vëren se nuk ka transparencë të plotë se cilat shtete morën informacionin dhe në çfarë kohë. Shtëpia e Bardhë ka deklaruar se mori për të njohur për problemin më 16 tetor, ndërsa nuk dihet se kur autoritetet gjermane u njoftuan për rrezikun.

Ndërkohë, informacioni për dobenë doli në një forum programuesish përpara se zhvilluesit të shpërndanin përditësimin që do ta korrigjonte. Kjo krijoi një situatë ku institucionet duhej të merrnin masa mbrojtëse, ndërsa zgjidhja teknike nuk ishte ende gati.

Kush vendos se cilat qeveri duhet të informohen? Këtu FAZ e zhvendos analizën nga problemi teknik te pushteti që po fitojnë kompanitë e inteligjencës artificiale.

Zbulimi i dobenës informatike dhe njoftimi i autoriteteve nuk është një praktikë e re. Specialistët e sigurisë kibernetike e bëjnë këtë prej vitesh. Ndryshimi qëndron te fuqia e mjeteve që përdorin sot kompanitë e teknologjisë.

Modelet më të avancuara të inteligjencës artificiale mund të analizojnë sasi të mëdha kodi dhe të zbulojnë kombinime gabimesh që specialistët njerëzorë mund t'u kërkojnë shumë kohë për t'i identifikuar.

Këto modele nuk janë domosdoshmërisht të disponueshme për publikun. Kompanitë vendosin kufizime për përdorimin e tyre, veçanërisht kur ekziston rreziku që dikush t'i përdorë për sulme kibernetike.

Por kjo krijon një marrëdhënie të re varësie. Nëse një kompani amerikane zbulon një dobenë që prek sistemet shtetërore evropiane, ajo mund të jetë në gjendje të kontrollojë çdo gjë në Evropë.