Atë Gjergj Fishta, një jetë që u bë mision
Në ditëlindjen e tij, përkujtojmë një poet, klerik, atdhetar, mendimtar dhe arkitekt i vetëdijes shqiptare, Atë Gjergj Fishta, një nga zërat më të fuqishëm të shqiptarizmit dhe një nga krijuesit më të madh të letërsisë shqipe.
Atë Gjergj Fishta, një nga zërat më të fuqishëm të shqiptarizmit dhe një nga krijuesit më të madh të letërsisë shqipe, lindi më 23 tetor 1871 në Fishtë të Zadrimës. Ai do të bëhej një nga ata njerëz që nuk i përkasin vetëm kohës kur jetojnë, sepse vepra e tyre mbetet njëherësh trashëgimi, dëshmi dhe përgjegjësi për brezat që vijnë.
Fishta u nda nga jeta më 30 dhjetor 1940 në Shkodër, në moshën 69-vjeçare. Por, nëse jeta e tij tokësore kishte një kufi, vepra që la pas nuk pranoi kurrë të mbyllej brenda tij. Ajo vazhdoi të jetojë në gjuhë, në libra, në kujtesën e popullit, në këngën e lahutës, në ligjërimin e burrave të maleve, në përpjekjet për ta ruajtur identitetin shqiptar dhe në atë vetëdijen që, edhe kur shtypet, nuk mund të zhduket përfundimisht.
Fishta ishte një univers njerëzor i krijues, një mendje që u bë kuvend i dijes, një shpirt që e ktheu përkushtimin në mision dhe një penë që i dha zë historisë, dhimbjes, krenarisë dhe aspiratave të një populli. Ai ishte një nga ata njerëz që nuk i përkasin vetëm kohës kur jetojnë, sepse vepra e tyre mbetet njëherësh trashëgimi, dëshmi dhe përgjegjësi për brezat që vijnë.
Fishta ishte një poet dhe meshtar, mësues dhe publicist, satirist dhe dramaturg, studiues i gjuhës dhe veprimtar kulturor, orator dhe përfaqësues politik, njeri i përkushtimit fetar dhe i angazhimit qytetar. Kudo ku vuri dorë, ai la gjurmët e një mendjeje të gjallë dhe të një vullneti që nuk njihet lehtësi. Kudo ku shprehu mendimin e vet, solli forcën e një karakteri që nuk pajtohet me mediokritetin. Kudo ku u përpoku me sfidat e kohës, u përpoku t’është më shumë sesa dëshmitar, t’bëhet pjesëmarrës, ndërmjetësues dhe ndërtesues i asaj Shqipërie që kërkonte të dilte nga errësira e shekujve dhe të zinte vendin e saj në historinë moderne.
Fishta u shugurua meshtar dhe u bashkua Urdhrit Françeskan më 1894, duke nisur një jetë në të cilën shërbimi fetar, mësimdhënja, krijimtaria dhe përkushtimi ndaj atdheut do të ecnin së bashku. Por Fishta nuk do të ishte prej atyre klerikëve që e kufizojnë shërbimin brenda mureve të kishës. Për të, besimi nuk ishte shkëputje nga bota, por përgjegjësi ndaj njeriut, nuk ishte mbyllje në vetvete, por detyrim për t’i shërbyer dinjitetit njerëzor, dijes, edukimit dhe bashkësisë.
Ai e kuptoi se një popull nuk mund të ndërtojë të ardhmen pa arsim, pa gjuhë të zhvilluar, pa kujtesë historike dhe pa vetëdijen se i përket një bashkësie me identitetin e vet. Në këtë kuptim, Fishta ishte njëherësh shërbestar i Zotit dhe shërbestar i kombit. Ai e jetoi meshtarinë si përkushtim dhe shqiptarizmin si përgjegjësi. Këto dy dimensione, larg të qenit kundërshtare në jetën e tij, u ndërthurën në një ideal të vetëm, t’i shërbente njeriut duke i shërbyer dinjitetit njerëzor, dijes, edukimit dhe bashkësisë.