Ulja dënime për të dënuarit për krime seksuale në Kili

Një debat politik i fortë është shpërthyer në Kili pas vendimit për uljen e dënimeve të të dënuarit për abuzim seksual dhe pedofili. Vendimet janë marra që nga marsi, pas ardhjes në pushtet të presidentit José Antonio Kast, duke shkaktuar reagime të ashpra nga opozita dhe organizatat për të drejtat e njeriut.

Ministri i Drejtësisë, Fernando Rabat, ka mbrojtur vendimet, duke argumentuar se zbatimi i tyre ishte detyrim ligjor dhe kushtetues. Sipas tij, autoritetet ishin të detyruara të vepronin në përputhje me dispozitat që parashikonin uljen e dënimeve për të burgosurit që plotësonin kriteret e paracaktuara.

Legjislacioni kilian parashikon mundësinë e uljes së dënimit pasi të burgosurit të kenë vuajtur gjysmën e masës së tyre dhe të kenë dëshmuar sjellje të mirë gjatë qëndrimit në burg. Pas reagimeve publike, Ministria e Drejtësisë njoftoi pezullimin e procesit të nxjerrjes së dekreteve të reja për uljen e dënimeve. Gjithashtu, ministria bëri të ditur se po përballonte masa ligjore për të përgjashtuar nga kjo mundësi personat të dënuar për abuzim seksual ndaj të miturve.

Opozita ka kërkuar llogaridhëniet për mbajtjen e një seance urgjente në Kongres për të shqyrtuar çështjen. Përfaqësuesit e saj kanë ngritur mundësinë e shkarkimit të ministrit Rabat, duke kërkuar përgjegjësi për vendimet e marra.

Polemika është zgjatur edhe pas raportimeve për uljen e dënimeve për dy persona të dënuar për shkelje të të drejtave të njeriut gjatë diktaturës së Augusto Pinochetit, e cila zgjati nga viti 1973 deri në vitin 1990. Fernando Rabat ka qenë më herët pjesë e një çështjeje të debatueshme, pasi në vitin 2004 mbrojti Pinochetin në një rast që lidhej me dyshime për keqpërdorim të fondeve publike gjatë diktaturës. Procedimi u mbyll pas vdekjes së ish-diktatorit.

Përveç kësaj, qeveria kiliane është përballuar me kritika edhe për nismat tjera që prekin institucionet e të drejtave të njeriut. Ministria e Drejtësisë ka paraqitur një projektligj që synon të ndalojë Institutin Kombëtar të të Drejtave të Njeriut të paraqitet si palë në gjykatë. Gjithashtu, qeveria planifikon të shkurtojë për vitin 2027 buxhetin e programit të hetimeve për personat të burgosur dhe të zhdukur gjatë diktaturës, një nismë e nisur në vitin 2024 nga ish-presidenti Gabriel Boric.

Gjatë regjimit të Pinochetit, të paktën 3,200 persona u vrarë ose u zhdukën, ndërsa pasojat e asaj periudhe vijojnë të jenë një çështje e ndjeshme në politikën dhe shoqërinë kiliane. Përullimi i dekreteve të reja për uljen e dënimeve pret të mbajë të hapur debatin mbi zbatimin e ligjit, përgjegjësinë e institucioneve dhe mbrojtjen e viktimave të krimeve seksuale.