Nafta i prish llogaritë Trumpit: Miliarda dollarë ndihma, por çmimet mbeten pranë rekordeve
Presidenti amerikan Donald Trump po ndërmerr një serë masash për të frenuar rritjen e çmimit të naftës diesel, por këto masat nuk kanë sjellë rezultatet e pritshme. Çmimi i naftës diesel mbetet pranë niveleve rekord, duke u bërë një sfidë për Partinë Republikane që synon të ruajë shumicat e ngushta në Kongres.

Administrata e Trumpit po shpenzon miliarda dollarë për të mbështetur fermerët, por çmimi i naftës diesel mbetet pranë niveleve rekord. Sipas agjencisë Reuters, administrata e Trumpit ka ofruar miliarda dollarë ndihmë për fermerët, ka lehtësuar rregullat për transportuesit rrugorë, ka zbutur sanksionet ndaj karburantit rus dhe u ka kërkuar aleatëve evropianë të përdorin rezervat emergjente.
Megjithatë, këto ndërhyrje nuk kanë sjellë rezultatet e pritshme. Gjatë javës së fundit, çmimi mesatar i naftës diesel në SHBA u rrit me afro 10 cent për gallon, duke arritur në 6.28 dollarë, sipas Administratës Amerikane të Informacionit për Energjinë (EIA). Rritja ndërmjet dy javëve rëniesh dhe e mbajti çmimin pranë niveleve rekord.
Situata është një sfidë për Partinë Republikane, e cila synon të ruajë shumicat e ngushta në Kongres. Një sondazh i Reuters/Ipsos, i zhvilluar në tetor, tregoi se gati 80% e amerikanëve ia atribuojnë politikat e Trumpit rritjes së kostos së jetës.
Çmimi i naftës po ushqen inflacionin. Gjatë dy muajve të fundit, nafta diesel është kthyer në një nga faktorët që po nxin inflacionin në ekonomianë amerikane. Ky karburant ka rëndësi thelbësore për bujqësinë, ndërtimin, transportin e mallrave dhe zinxhirët e furnizimit.
Të dhënat e fundit qeveritare tregojnë se rritja e çmimit të tij ka ndikuar në shtimin e kostove të shpërndarjes, prodhimit fillestar të ushqimeve dhe madje edhe të lodrave.
Presioni ndihet veçanërisht në shtetet bujqësore që tradicionalisht mbështesin republikanët, si Iowa dhe Kansas. Fermerët në këto zona po përballen njëkohësisht me rritjen e çmimeve të karburantit dhe plehrave kimike, ndërprerjet tregtare dhe dobësimin e të ardhurave.
Trump ka promovuar masat e tij gjatë tubimeve elektorale në këto shtete. Në Nebraska, ai nënshkroi një urdhër ekzekutiv që lejon përdorimin e përkohshëm të naftës diesel të ngjyrosur me të kuqe në automjetet që qarkullojnë në rrugë publike. Në Kansas, tjetër, njoftoi një paketë të re ndihmë prej 8 miliardë dollarësh për fermerët.
Miliarda dollarë ndihmë, por pak ndikim të çmimeve. Masat e administratës synojnë të zbusin pasojat e menjëhershme ekonomike, por krijojnë kosto të reja për buxhetin federal. Pagesat qeveritare për fermerët pritej të tejkalonin 47 miliardë dollarë gjatë këtij viti, përfshirë 12 miliardë dollarë ndihmë për të kompensuar pasojat e tarifave tregtare.
Paketa e re prej 8 miliardë dollarësh do të çonte mbështetjen totale në një nivel rekord prej 55.4 miliardë dollarësh. Kjo shumë do të tejkalonte rekordin e mëparshëm prej 45 miliardë dollarësh, të regjistruar në vitin 2020, kur qeveria amerikane mbështeti sektorin bujqësor gjatë pandemisë.
Megjithatë, ndihmat financiare nuk i zgjidhin drejtpërdrejt problemet e tregut që po rrisin çmimet e karburanteve dhe plehrave kimike. Presidenti i Unionit Kombëtar të Fermerëve, Rob Larew, kritikoi përdorimin e vazhdueshëm të paketave emergjente.
“Kjo është paketa e dytë e ndihmës emergjente këtë vit për të përballuar humbjet që, në pjesën më të madhe, mund të parashikoheshin”, deklaroi ai.
Sipas Larew, ndërprerjet tregtare dhe rritja e kostove të energjisë, të lidhur me konfliktet ndërkombëtare, po i vendosin fermat familjare në një situatë të vështirë.
Ai theksoi se pagesat e njëhershme nuk u ofrojnë fermerëve stabilitetin që u nevojitet për të planifikuar aktivitetin afatgjatë.
Ndërkohë, ndihma e re nuk pritet të mbërrijë përpara zgjedhjeve. Zyrtari i Departamentit Amerikan të Bujqësisë, Richard Fordyce, i tha Reuters të premten se pagesat do të kryhen pas 3 nëntorit dhe ka të ngjarë të arrijnë te fermerët vetëm në fund të vitit.
Lehtësimi i rregullave për transportuesit rrugorë është një pjesë e paketës së re të ndihmës, por nuk është e qartë nëse do të ketë ndikim të madh në çmimin e naftës diesel.