Protestat në Shqipëri: një sfidë e madhe për qeverinë Rama

Protestat në Shqipëri janë nisur me kërkesa për arsim më të përbashkët, kushte më të mira dhe mundësi për të ardhmen, por janë kthyer në një sfidë e madhe për qeverinë Rama. Brenda pak ditësh, menaxhimi i krizës kaloi nga ndërhyrjet e dhunshme dhe akuzat ndaj protestuesve te ftesat për dialog. Por deri më sot, as përplasjet dhe as ndryshimi i tonit nuk kanë mjaftuar për të qetësuar situatën.

Për politologët, përballa po nxjerr në pah një problem më të madh se vetë protesta që është mungesa e besimit të mënyrës se si qeveriset vendin. Kjo, sipas tyre, nuk është një krizë e shtetit por e politikës.

Më 13 tetor, studentët dhe gjimnazistët dolën përpara Ministrisë së Arsimit në Tiranë me kërkesa që nuk ishin të reja, duke nisur nga kushtet më të mira të studimit, tarifat më të përbashkët dhe mundësitë për të ardhmen.

Pak ditë më vonë, arsimi nuk ishte më shqetësimi i vetëm. Përplasjet me policinë, reagimet e ashpra të kryeministrit dhe pakënaqësitë e grumbulluara ndër vite e kthyen protestën në një sfidë të drejtpërdrejtë për qeverinë. Tashmë, krahas ndryshimeve në arsim, të rinjtë kërkojnë edhe largimin e Edi Ramës.

Korrupsioni, pabarazia dhe mungesa e perspektivës janë shqetësimet që shkojnë përtej auditorëve dhe që tashmë janë vendosur gjithashtu në krye të kërkesave.

Përgjigja e institucioneve në menaxhimin e kësaj krize nuk arriti të ulët tensionet. Përkundrazi, ditët në vijim sollën përplasje gjithnjë e më të forta. Grupe demonstruesish hodhën gurë ndaj policisë, demtuan prona dhe u vunë flakën objekteve.

Forcat e rendit ndërhyrën me gaz lotshpellës, autobote uji dhe shkopinj gome. Pati ndalime dhe u dokumentua edhe përdorimi i municioneve prej gome ndaj protestuesve. Në këtë përballa pati dhunë nga të dyja anët, por shteti ka një përgjegjësi të vetëm: të mbrojë qytetarët dhe të drejtën e tyre për të protestuar, edhe kur situata bëhet e vështirë.

Pikërisht kjo përgjegjësi u vu në pyetje. Ndërsa pamjet e përplasjes kanë pushtuar transmetimet e drejtpërdrejtë në televizione, rrjetet sociale dhe mediat ndërkombëtare, kërkesat për ndryshime në arsim kanë kaluar gjithnjë e më shumë në plan të dytë, sidomos për shkak të mënyrës se si reagoi qeveria.

Politologu Afrim Krasniqi mendon se pikërisht këtu qeveria humbi një mundësi për ta zgjidhur krizën përpara se ajo të thellohej. Sipas tij, një qeveri që përballet me protesta ka dy rrugë: të degjojë mesazhin e qytetarëve dhe të ndryshojë ato që nuk funksionon, ose të përqëndrojë në kapërcimin e momentit. Por një protestë mund të shpërndahet, ndërsa pakënaqësia që e solli në rrugë të mbetet.

Në mbrëmje përplasje, në mëngjes dialog

Në fillim, kryeministri Edi Rama zgjodhi gjuhën e ashpër. Ai përgjithmonë dorëheqjen, dënoi dhunën dhe akuzoi kundërshtarët politikë se po nxinin trazirat. Nuk munguan as pretendimet për ndërhyrje të huaja dhe për njerëz që kërkonin të destabilizonin Shqipërinë.

Mes gjithë këtyre akuzave, debati për problemet që kishin nxjerrë të rinjtë në rrugë u la në hije, madje ata u etiketuan me një sërë epitetesh denigruese. Në vend që të flitej për arsimin, korrupsionin apo përgjegjësinë e institucioneve, vëmendja u kthye te pyetja se kush qëndronte pas protestave dhe çfarë interesash mund të kishte.

Përgjigjet për atë që nuk shkon me qeverisjen apo problemet reale që mund të kenë nxitur këtë revoltë mbeten pakta.

Por, pak ditë më vonë, kryeministri ndryshoi gjuhën. Pas deklaratave të forta dhe përplasjeve me policinë, kryeministri Rama ftoi studentët dhe pedagogët të uleshin në bisedime. Përpara Kryeministrisë u vendosën karrige me mbishkrimin “Dialog”, një simbol që po riciklohet në forma të ndryshme.