Plumbat e gomës në Shqipëri dhe Evropë: një çështje e rëndësishme për të drejtat e njeriut

Përdorimi i plumbave të gomës dhe predhave të tjera kinetike ndaj protestuesve është një çështje e rëndësishme për të drejtat e njeriut në Evropë. Standardet evropiane dhe ndërkombëtare kanë rregulla strikte për përdorimin e tyre, duke përfshirë parime të rrepta për të ndaluar goditjet në zona të jetike.

Në Shqipëri, përdorimi i plumbave të gomës dhe predhave të tjera kinetike ndaj protestuesve është një çështje e rëndësishme. Në vitin 2026, numri i dhunës policore ndaj protestuesve është rritur ndjeshëm, duke përfshirë rrahje barbare me shkopinj gome, grushtat e shkelmat dhe tjerë. Kjo është një shkelje të drejtëve të njeriut dhe është një çështje e rëndësishme për qeverinë shqiptare.

Standardet evropiane dhe ndërkombëtare kanë rregulla strikte për përdorimin e plumbave të gomës dhe predhave të tjera kinetike ndaj protestuesve. Përdorimi i tyre duhet të rregullohet nga parime të rrepta dhe duhet të ndalohet në zona të jetike. Goditjet e lejuara me plumba gome duhet të synojnë vetëm këmbët dhe duhet të ndalohen goditjet në zona të tjera të trupit.

Tejkalimi i këtij standardi sjell pasoja serioze për shëndetin e protestuesve. Një rishikim sistematik mjekësor i botuar në revistën "BMJ OPEN" doli në përfundimin se 3% e rasteve të përdorimit të predhave të gomës rezultuan me vdekje. 5.5% e të mbijetuarve mbeten me paaftësi të përhershme (kryesisht verbim).

Hetimet e brendshme policore shpesh i kanë shfajësuar oficerët me argumentin e "vetëmbrojtjes", ndërsa rastet kur oficerët përballen me akuza penale janë të izoluara. Në Katalonjë, policia rajonale i ndaloi plumbat e gomës në vitin 2014 pas fushatave të viktimave që kishin humbur sytë, por policia kombëtare spanjolle vazhdon t'i përdorë ato. Gjyqet ndaj policëve për këto raste janë tepër të rralla, një ndër rastet më të njohura është gjyqi i nisur ndaj katër policëve.