Dhuna e protestës: një gabim që godet qytetin

Protesta e sotme në Shqipëri është një shembull i dhunës dhe të zhurmës, duke larguar qytetarët që janë të zemëruar dhe duke e shkatërruar vetë protestën. Çdo molotov i rreshtit të parë largon disa njerëz nga rreshti i tretë, ndaj çdo dyqan i djegur, çdo bankë e thyer dhe çdo polic i plagosur e bëjnë protestën njëkohësisht më të zhurmshme dhe më të vogël.

Në rreshtin e parë janë ata që e bëjnë lajmin, të maskuar dhe nën adrenalinë, me gurë, molotovë dhe fishekzjarre në duar. Shumë prej tyre janë gjimnazistë që flasin me zhargonin e TikTok-ut dhe e jetojnë përplasjen me policinë si nivelin e radhës të një videoloje. Ky rresht është i vogël në numër, por zë të gjithë ekranin e TV-ve e social median si heronj.

Në rreshtin e dytë janë spektatorët, kuriozët që kanë ardhur për të parë dhe sidomos “punonjësit” e rrjeteve sociale, të cilët e filmojnë zjarrin nga çdo kënd dhe e kthejnë në përmbajtje brenda pak minutash si biznes. Ky rresht nuk sulmon, por pa të rreshti i parë nuk do të kishte audiencë, dhe pa audiencë nuk do të kishte as arsye për të hedhur gurë e molotov.

Në rreshtin e tretë, gjithnjë e më larg, janë qytetarët e qetë: aktivistët e flamingove, studentët, njerëz të zakonshëm që kanë arsye të vërteta për të qenë të zemëruar. Ata ishin zemra e protestës në fillim, por sot janë rreshti që po zbrazet më shpejt.

Pikërisht këtu qëndron drama e vërtetë e kësaj historie. Çdo molotov i rreshtit të parë largon disa njerëz nga rreshti i tretë, ndaj çdo dyqan i djegur, çdo bankë e thyer dhe çdo polic i plagosur e bëjnë protestën njëkohësisht më të zhurmshme dhe më të vogël. Qyteti mund të mos e dojë Ramën dhe as Berishën, por shumë më pak se të dy qyteti do dhunën.

Dhuna nuk po dëmton vetëm biznesin privat dhe qytetin, por po vret vetë protestën, duke e shkëputur nga njerëzit që i jepnin legjitimitet dhe duke e lënë në duart e atyre që i japin vetëm pamje. Rreshti i parë po e bën protestën të humbasë pikërisht atë gjë që, sipas Chenoweth-it, e bën një protestë të fitojë: numrin.

Një goditje mbi një njeri që nuk mbrohet më nuk është mbrojtje e rendit, por dhuratë për rreshtin e parë, sepse i jep atë që kërkon më shumë se gjithçka: një viktimë për kamerat e rreshtit të dytë.

Si përfundim, kjo protestë rrezikon të përfundojë si një nga gabimet më të njohura të historisë politike. Dhuna, si krim, po godet qytetin.