Lista Studentore: Çfarë do të bëjë për Kosovën?

Lista Studentore është një lëvizje politike që u formua nga protestat studentore kundër korrupsionit pas shembjes së stacionit hekurudhor në Novi Sad në vitin 2024. Ajo nuk ka një udhëheqës të vetëm, por vendimet merren kolektivisht nga plenume. Për zgjedhjet, lista e kandidatëve është mbështetur nga fusha të ndryshme profesionale dhe shoqërore.

Gjatë fushatës, kandidatët e Listës Studentore kanë shprehur qëllimin për rishqyrtimin e të gjitha marrëveshjeve të arritura në dialogun për normalizimin e marrëdhënieve me Kosovën, rikthimin e çështjes së statusit të saj në OKB dhe marrjen e vendimeve vetëm pas konsultimeve me serbët e Kosovës.

Në qendrimet publike në Serbi, qëndrimi i përbashkët i kësaj lëvizjeje politike është se Kosova është pjesë përbërëse e Serbisë, siç shkruan në Kushtetutin e vendit. Përfaqësuesit e kësaj lëvizjeje mbajnë simbolikisht me vete Kushtetutin e Serbisë gjatë fushatës, me mesazhin se do ta mbrojnë dhe do të vepronin vetëm në përputhje me të.

Beogradi zyrtar nuk e njeh Kosovën si shtet të pavarur, por negociatat për normalizimin e marrëdhënieve, me ndihmësimin e Bashkimit Evropian, janë zhvilluar që nga viti 2011. Në këto kuadër janë arritur dhjetëra marrëveshje, për të cilat shumë analistë politike thonë se përbejnë njohje "de facto" të pavarësisë së Kosovës.

Një nga marrëveshjet e fundit, të pranuara në nivel politik nga Albin Kurti dhe Aleksandar Vučić, është Marrëveshja për rrugën drejt normalizimit të marrëdhënieve midis Kosovës dhe Serbisë, e njohur edhe si Marrëveshja Bazë, e dakorduar më 27 shkurt 2023 në Bruksel, pas propozimit franko-gjerman. Ajo parashikon respektimin e integritetit territorial dhe zotimin e Serbisë që të mos e kundërshtojë anëtarësimin e Kosovës në asnjë organizatë ndërkombëtare. Aneksi për zbatimin e saj u dakordua më 18 mars 2023 në Ohër dhe njihet si Aneksi i Ohrit.

Kosova, nga ana tjetër, pranoi detyrimin që të sigurojë serbëve të Kosovës një nivel të caktuar të vetëmenaxhimit, përkatësisht ta themelojë Asociacionin e komunave me shumicë serbe.

Çfarë tani? Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, e kushtëzon vazhdimin e dialogut në nivel të lartë politik me ekstradimin nga Serbia të Millan Radoičićit, i cili mori përgjegjësinë për sulmin e armatosur në Banjska.

Lista Studentore, e cila mund të përcaktojë politikën shtetërore të Serbisë gjatë katër vjetëve të ardhshme, deri më tani nuk ka shprehur qëndrim të qartë për këto çështje. Kritikat janë drejtuar kryesisht ndaj Listës Serbe, parti e kryesore të serbëve në Kosovë, e formuar me mbështetjen e Partisë Perparimtare Serbe dhe të Aleksandar Vučićit. Deri në sulmin në Banjska, Millan Radoičić ishte nënkryetar i kësaj partie.