Qeveria shfuqizon ligjin për investimet strategjike, por derën e hap për "strategjikët"

Qeveria e Shqipërisë ka nisur procesin për shfuqizimin e ligjit për investimet strategjike, por projektligji i ri i propozuar e lë derën hapur për subjektet që kanë përfituar statusin strategjik përpara hyrjes në fuqi të ligjit të ri. Ligji i vjetër, nr. 55/2015, u miratua si ligj i përkohshëm dhe afati i tij u shty disa herë, duke i dhënë skemës së vjetër edhe dy muaj jetë. Dosjeve që hyjnë brenda tij u jep jetë pa afat.

Neni 59 i projektligjit i ri mbetet gjallë, duke lejuar që subjektet që kanë përfituar statusin strategjik përpara hyrjes në fuqi të ligjit të ri të trajtohen sipas ligjit të vjetër. Aplikimi nuk garanton miratimin, por lejon që dosja do të shqyrtohet me rregullat e skemës së vjetër, pa asnjë afat për mbylljen e saj. Dera nuk është mbyllur ende, ligji 55/2015 pranon kërkesa deri më 31 dhjetor 2026.

Ekspertët, si Zef Preçi, drejtues i Qendrës Shqiptare për Kërkime Ekonomike, shprehin shqetësimin se përfshirja pa dallim edhe e aplikimeve të pamiratuara, pa afat të qartë për mbylljen e tyre, rrezikon të krijojë dy regjime paralele dhe të dobësojë reformën. Ata gjithashtu ngrenë shqetësimin se mungesa e një analize të qartë të kostove dhe e mekanizmave për pezullimin ose revokimin e mbështetjes, kur investitorët nuk i mbajnë angazhimet, dobëson kontrollin mbi përfitimet që u jepen.

Përfitimi i statusit strategjik nuk është i vogël, dhe vetëm përjashtimi nga taksa e ndikimit në infrastrukturë mund të arrijë 10 deri në 12% të vlerës së projektit. Kjo është më shumë se marzhi operativ i vetë hotelerisë, që sillet nga 3 deri në 5%. Të pandryshuara mbeten edhe infrastruktura publike në shërbim të investitorit, procedurat e lehtësuara dhe përdorimi i brigjeve.

Qeveria e justifikon reformën me harmonizimin me acquis-në europiane, por eskpertët ngrenë shqetësimin se një ligj që shfuqizohet në nenin 60 dhe ringjallet në nenin 59 nuk është reformë, por ripërtëritje e së njëjtës skemë.