Rama dhe Macron në unison për ashpërsimin e ligjit për tubimet

Në Francë dhe Shqipëri, qeveritë po propozojnë masa më të ashpra ndaj protestuesve, duke përdorur argumentin e sigurisë publike dhe parandalimit të dhunës. Presidenti francez Emmanuel Macron dhe kryeministri shqiptar Edi Rama po ndjekin qasje të ngjashme në drejtim të forcimit të legjislacionit për protestat, duke e argumentuar nevojën për ndryshime me ruajtjen e rendit publik dhe parandalimin e akteve të dhunshme.

Në Francë, qeveria po përshpejton një projektligj që parashikon detyrimin e protestuesve për të paguar demet e shkaktuara nga vandalizmi gjatë demonstratave, edhe në rrethana kur ata nuk janë autorët e drejtpërdrejtë të tyre. Ndërkohë, në Shqipëri, kryeministri Edi Rama ka prezantuar ndryshime që parashikojnë gjoba deri në 500 mijë lekë, kufizime të tubimeve pranë institucioneve të caktuara dhe masa ndaj personave që qëndrojnë në turma ku ushtrohet dhunë.

Megjithatë, situatat që kanë nxitur këto nisma janë shumë larg njëra-tjetrës. Franca është përballuar me protesta masive, bllokime shkollash, mobilizime sindikale dhe demonstrata të shoqëruara në disa raste me plaçkitje, zjarrvënije dhe demtime të ndërtesave publike. Në Shqipëri, përmesat dhe natyra e protestave janë të ndryshme, çka ngre pyetje mbi nevojën dhe proporcionalitetin e masave të propozuara.

Projektligji francez, i njohur si nisma “vandalët paguajnë”, parashikon që një person që merr pjesë në protestë mund të detyrohet të paguajë deri në 10 mijë euro për demet e shkaktuara nga persona të tjerë, nëse plotësohen kushtet e përgjegjësisë të parashikuara në propozim. Legjislacioni synon gjithashtu të zgjerojë përdorimin e dronëve për monitorimin e demonstratave.

Kryeministri francez Sébastien Lecornu e ka cilësuar projektligjin si “absolutisht thelbësor”, duke iu referuar incidenteve të dhunshme gjatë protestave të fundit. Nisma ishte përgatitur fillimisht pas përhershjeve të dhunshme të lidhura me festimet e tifozëve të Paris Saint-Germain, por është rikthyer në qendër të debatit pas përkallëzimit të tensioneve sociale.

Protestat në Francë kanë nisur me pakënaqësitë e nxënësve të shkollave të mesme për mungesën e mësuesve, gjendjen e rënjuar të ndërtesave shkollore dhe sistemin e aplikimeve universitare. Më pas, demonstratat u janë bashkuar sindikatat dhe protestuesit e lëvizjes së jelekëve të verdhë, duke zgjeruar kërkesat edhe te kostoja e jetës dhe cilësia e shërbimeve publike.

Kundërshtimet ndaj projektligjit kanë qenë të forta. Sindikatat dhe organizatat për mbrojtjen e të drejtave të njeriut e akuzojnë qeverinë Macron se po ndërmerr masa që mund të cenojnë një nga të drejtat themelore të qytetarëve francezë, atë të protestues.