Rama e Vuçiç, binjakët që ndajnë të njëjtën dashnore

Rama dhe Vuçiç janë dy liderët ballkanikë që kanë ndarë të njëjtin dashurinë për pushtetin dhe kanë qenë shumë më shumë sesa do të ishin vetëm veç e veç. Ata kanë qenë dy kuaj që kanë tërhequr karron e pushtetit të njëri-tjetrit duke parë secili interesin e tij vetjak. Bashkë ata kanë qenë shumë më shumë sesa do të ishin veç e veç, duke u bërë një binom interes që mund të kuptohet jo vetëm jetëgjatësia e tyre politike në Tiranë dhe Beograd, por edhe simbioza dhe kimia e pazakontë e dy drejtuesve të fortë me ndikim absolut jo vetëm në vendet e tyre, por edhe në krejt Ballkanin. Me gjasë, me ndikim edhe në formësimin e një qasjeje të re e jo-tradicionale që Perëndimi ka pasur për rajonin. Rama dhe Vuçiç ishin aspirina për kokëdhembjen e Perëndimit sa herë që duhej të merrej me kokëforca e ballkanase, ku çdo gur i historisë së saj, ndërton mur izolimi mes kombeve të tij. Ata as shpjegohen dhe as mund të kuptohen vetëm nga psikologjia politike, nga historia politike dhe nga lojërat e rrethanave; portreti i tyre del në dritë vetëm nëse mbi ta hidhet drita me veglat fantastike të letërsisë. Letërsia politike dhe psikologjia u jep të dyve një kostum pothuajse të përbashkët në ngjyrë, formë e model. Sa ngjajë dy evropianët “part time” të Ballkanit, Vuçiç i sapohumbur dhe Rama nën presion për të ikur, ndajnë të njëjtin narcizizëm të thellë vetjak e politik. Të dy e trajtojnë veten si dhurata mesianike që një fat hyjnor ua ka dhuruar reciprokisht Shqipërinë dhe Serbinë. I pari, si shpëtimtari i sakrifikuar, që nuk fle, që as nuk bën pushime në bregdet për hir të vendit të tij pa dalje në det e të rrethuar nga armiq dhe i dyti, si oferta e vetme për ta bërë Shqipërinë një oaz estetik evropian. Të dy e kanë identifikuar veten me shtetin dhe gjithë institucionet e tij; të dy vetëkonsiderohen si njëshat e pagabueshëm, ku gjithë tjerët vetëm duhet të binden dhe të ndjekin vizionin dhe ëndrrën e tyre. Që e cilësojnë veten si shpresë të vetme për të ardhmen skenografike; një shpresë që mund të realizohej vetëm duke vijuar ata vetë qëndrojnë në pushtet. Të dy liderët ballkanikë janë të obsesionuar nga nevoja për kontroll. E bijnë këtë në mënyrë kapilare duke përquarë dhe centralizuar pushtetin në një dorë nga një anë dhe duke qenë intolerantë gjithmonë e më ekstremë ndaj kritikave. Qoftë nga ato që u vijnë nga opozita, shoqëria civile apo edhe media tradicionale dhe rrjetet sociale, qoftë kur ato vijnë nga rruga. Duke mbyllur këtë derë të ndikimit të jashtëm mbi vullnetin e tyre, bashkarisht, me një simetri më se paku të çuditshme, çuditërisht fleksibël në ekstrem, të dy ata nuk janë peng as i të shkuarës së tyre dhe as i qëndrimeve që kanë mbajtur në kohë. Ish-anarkisti Rama, ideolog i ekstremit të djathtë, por pa traditë shqiptare, ka lëvizur në një spektër jashtëzakonisht të gjerë. Ka lëvizur që nga nevoja për “të varur komunistët në litar” në fillim të viteve 90-të dhe nevoja për çlirim nga pengmarrja shpirtërore që i kishin bërë shoqëritë “brekët e Violeta Manushit”, deri tek shndërrimi në një baba të varfërve të shumtë e fatkeqë të Shqipërisë. Për t’u rikthyer sërish, në mënyrë më moderne, tek vetëmërimi si CEO i përgjithshëm i një grushti biznesesh VIP në vend dhe kujdestar e garant interesash okulte lokale e transnacionale. Vuçiç ka pati të lehtë të bënte një kapërçel në një shpresa për të qenë një lider i një kombi, por ai nuk është.