Qeveria rrit taksat me 150 mln euro për të shpenzuar 756 mln euro të pashpenzuara

Qeveria ka regjistruar një suficit rekord prej 70.3 miliardë lekësh në vitin 2026, por mosrealizimi i shpenzimeve ka çuar në një paaftësi për të shpenzuar 756 mln euro të pashpenzuara. Sipas ndryshimeve në mes të vitit, balanca buxhetore në fund të 9-mujorit duhet të ishte pozitive 25.4 miliardë lekësh, por realizimi faktik tregon një suficit rreth 45 miliardë lekësh mbi nivelin e planifikuar.

Diferenca e madhe mes suficitit të planifikuar dhe atij faktik shpjegohet pothuajse tërësisht nga mosrealizimi i shpenzimeve. Ballafaqimi i të dhënave zyrtare tregon se rreth 95% e tejkalimit të suficitit erdhi nga fondet e pashpenzuara kundrejt planit dhe vetëm 5% nga të ardhurat shtesë.

Pavarësisht këtij mosrealizimi, qeveria ka vendosur të rregullojë këto anomali dhe të kthejë taksat në shërbime dhe investime për qytetarët. Kjo do të çojë në një rritje të barrave fiskale për qytetarët dhe ekonomi, duke përfshirë një rritje të taksave për bizneset dhe një ulje të taksave për ushqimet.

Mosrealizimi i planit të shpenzimeve është thelluar në 7.2%, nga 4% në vitin 2025 dhe 4.8% në vitin 2024. Kjo është diferenca më e madhe në tre vitet e fundit. Raporti mes të ardhurave dhe shpenzimeve ka ndryshuar ndjeshëm, duke shpenzuar vetëm 89 lekë për çdo 100 lekë të mbledhura në vitin 2026, në krahasim me 101 lekë në vitin 2019.

Mosrealizimi i investimeve publike sipas kalendarit të programuar krijon efekte negative në ekonomi. Fondet e planifikuara për rrugë, ujësjellës, shkolla, spitale dhe infrastruktura të tjera publike synojnë të financojnë projekte që gjenerojnë aktivitet ekonomik gjatë ndërtimit dhe të përmirësojnë shërbimet dhe produktivitetin dhe të nxinë rritjen ekonomike në periudhën afatgjatë.