Bastet online, dy vite lojë me licencat; Rama e lë hapjen e lojërave të fatit për vitin 2027

Qeveria ka humbur rreth 2 miliardë lekë të ardhurave të planifikuara nga lojërat e fatit gjatë vitit 2026. Projektbuxheti 2027 rikthen pritshmëritë për këtë treg, por pas dy vitesh zvarritje, mbetet pyetja e madhe: a do të hapen më në fund bastet sportive online, apo do të mbeten vetëm në letër?

Kanë kaluar më shumë se dy vite nga miratimi i ligjit për rikthimin e basteve sportive online, por qeveria shqiptare ende nuk ka arritur ta vërë në funksionim tregun e ligjshëm. Një proces që duhej të sillte formalizimin e aktivitetit, kontrollin e tij dhe të ardhurave për buxhetin e shtetit është kthyer në një histori të gjatë zvarritje, vendimesh të vonuara dhe interesash të mëdha ekonomike.

Tashmë qeveria i ka kthyer sytë nga viti 2027, duke llogaritur efektet e zbatimit të kuadrit ligjor për lojërat e fatit në të ardhurat e buxhetit. Por problemi është se të njëjtat pritshmëri janë shfaqur edhe më parë, ndërsa hapja reale e tregut vazhdon të mos ndodhë.

Madje, vetë Ministria e Financave pranon në dokumentet e projektbuxhetit 2027 se gjatë vitit 2026 kanë munguar rreth 2 miliardë lekë të ardhurave të planifikuara, për shkak të mosmiratimit në kohë të akteve nënligjore për lojërat e fatit.

Kjo është fatura e një procesi që qeveria e nisi me premtimin për të nxjerrë bastet nga ilegaliteti, por që, më shumë se dy vite më vonë, ende nuk ka prodhuar tregun e licencuar.

Ligji për rikthimin e basteve sportive online u miratua në vitin 2024. Megjithatë, miratimi i tij nuk u shoqërua me hapjen e menjëhershme të aktivitetit. Procedurat u zvarritën për muaj e vite, ndërsa mungesa e akteve nënligjore pengoi funksionimin e sistemit.

Në qendër të gjithë kësaj historie janë edhe interesat e mëdha për licencat e basteve online. Ligji parashikon një numër të kufizuar operatorësh, deri në 10 licenca, çka e kthen hyrjen në këtë treg në një garë me peshë të konsiderueshme ekonomike.

Përplasja e interesave për kontrollin e një tregu kaq fitimprures e bën edhe më të rendesishme pyetjen se përse shteti nuk ka arritur të përfundojë procedurat. Kush do të marrë licencat? Me çfarë kriteresh do të përzgjidhen kompanitë? Dhe përse një proces që lidhet drejtpërdrejt me të ardhurat publike ka mbetur i bllokuar për kaq gjatë?

Ndërkohë, tregu i paligjshëm i basteve online nuk zhduket thjesht sepse shteti vonon licencimin. Përkundrazi, sa më gjatë të shtyhet hapja e tregut të rregulluar, aq më gjatë mbetet i pazgjidhur problemi i aktivitetit që zhvillohet jashtë kontrollit fiskal.

Paradoksi është i qartë: qeveria miratoi ligjin për të formalizuar bastet, por nuk arriti ta zbatonte; planifikoi të ardhurat prej tyre, por nuk i realizoi; dhe tani i rikthen sërish në llogaritë e vitit 2027.

Projektbuxheti i ri bën edhe më të fortë kontradikte. Nga njëra anë, Ministria e Financave evidenton të ardhurat e munguara në vitin 2026. Nga ana tjetër, mbështetjet te zbatimi i kuadrit për lojërat e fatit për parashikimet e vitit pasardhës.

Por çfarë garancie ka që viti 2027 nuk do të jetë një përsëritje e vitit 2026?

Pas më shumë se dy vitesh, qeveria nuk mund të mjaftohet me miratimin e ligjeve dhe akteve nënligjore. Ajo duhet të japë një përgjigje konkrete se kur do të hapet gara për licencat, kur do të fillojnë të operojnë kompanitë dhe kur do të arkëtohen realisht të ardhurat që parashikohen në buxhet.

Përndryshe, edhe viti 2027 rrezikon të mbyllet me të njëjtën histori: bastet e legalizuara në letër, tregu i pahapur dhe miliona euro të ardhura që shteti i parashikon, por nuk arrin t'i mbledhë.