Shkatërrimi i dokumenteve në institucionet serbe në Kosovë: Kush duhet të reagojë?

Dyshimet për shkatërrimin e dokumenteve zyrtare në institucionet serbe në Kosovë kanë ngritur pyetjet për kompetencën e prokurorëve kosovarë dhe për të parandaluar keqpërdorimet. Kjo çështje u ngrit pasi një grup studentësh nga Universiteti i Mitrovicës së Veriut, të cilët mbështesin studentët që protestojnë në Serbi, kanë shprehur dyshime se në disa institucione të Serbisë në Kosovë po shkatërrohen dokumente zyrtare.

Sistemi gjyqësor serb nuk ka kompetencë në Kosovë që nga viti 2017, kur në bazë të një marrëveshjeje në kuadër të dialogut të ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian, u integrua në sistemën e Kosovës. Ditëve të fundit, në Serbi kanë qarkulluar informacione se në institucionet shtetërore të Serbisë po shkatërrohen dokumente.

Prokurorja e lartë publike e Serbisë, Zagorka Dollovac, më 29 tetor ka udhëzuar të gjitha prokurorët e larta të drejtohen urgjentisht policisë me kërkesa për ndërmarrjen e masave për parandalimin e shkatërrimit të dokumenteve zyrtare dhe dosjeve të tjera. Siç thuhet në udhëzim, informacionet e bërave publike kanë të bëjnë me shkatërrimin e dokumenteve në institucionet shtetërore, banka, Agjencinë e Sigurisë dhe Informacionit, Agjencinë e Inteligjencës Ushtarake dhe institucione të tjera me rëndësi për sigurinë ekonomike, financiare dhe juridike të Serbisë.

Radio Evropa e Lirë iu drejtua zyrës së prokurorës së lartë publike në Serbi me pyetjen se si do të verifikojnë dyshimet për shkatërrimin e dokumentacionit në institucionet serbe në Kosovë dhe në ato që janë zhvendosur në qytetet kufitare të Serbisë pasi u mbyllën nga autoritetet kosovare. Deri në publikimin e këtij artikulli, nga ky institucion nuk kanë kthyer përgjigje.

Aktualisht, në Kosovë funksionojnë kryesisht institucionet arsimore dhe shëndetësore që punojnë sipas sistemit serb. Një grup studentësh nga Universiteti i Mitrovicës së Veriut, i cili funksionon sipas sistemit të Serbisë, njoftoi se kishte marrë informacione se dokumentacioni po shkatërron në Qendrën Klinike Spitalore në Mitrovicën e Veriut, si dhe në organet e përkohshme komunale.

Qendra Klinike Spitalore funksionon sipas sistemit të Serbisë, ashtu si edhe organet e përkohshme komunale. Megjithatë, autoritetet kosovare i kanë mbyllur ato gjatë dy vjetëve të fundit, së bashku me institucione të tjera që financoheshin nga buxheti i Serbisë, me arsyetimin se janë paralele dhe ilegale.

Disa nga institucionet e mbyllura në Kosovë, që më pas u zhvendosën në Serbi, janë Banka Postare e Kursimeve, Posta e Serbisë, Fondi për Sigurimin Pensional dhe Invalidor, Thesari i Bankës Popullore të Serbisë dhe qendrat për punë sociale.

Më 28 tetor, grupi i studentëve nga Universiteti i Mitrovicës së Veriut shprehu dyshime se në organet e përkohshme komunale serbe po zhvillohen aktivitetet që, sipas pretendimit, synojnë shkatërrimin dhe largimin e dokumentacionit zyrtar, si dhe shkatërrimin e mëvonshëm të dokumenteve dhe keqpërdorime të mundshme lidhur me pagesat e pagave të mjekëve.

Qendra Klinike Spitalore në Mitrovicën e Veriut i mohoi këto akuza, duke i cilësuar si të pavërteta dhe të pabazuara. Përmes një komunikate, kjo qendër tha se askush nuk po shkatërron, largon apo fsheh dokumentacionin zyrtar, pasi, sipas thënies së tyre, nuk ekziston asnjë arsye për një veprim të tillë.

Gjithashtu, u vlerësua se sulmet të tillë mund ta rrezikojnë punën e, sipas tyre, njërit prej institucioneve më të rëndësishme për pjesëtarët e komunitetit serb në Kosovë.

Radio Evropa e Lirë iu drejtua edhe Zyra për Kosovën në Qeverinë e Serbisë me kërkesën për të përgjigjur akuzave për shkatërrimin e dokumentacionit zyrtar, por nuk mori përgjigje.

Dushan Janjiq nga Forumi për Marrëdhënie Etnike në Beograd, me profesion jurist, i tha Radio Evropa e Lirë se prokurorët në Kosovë kanë mandat të reagojnë dhe të verifikojnë dyshimet se në institucionet serbe që funksionojnë sipas sistemit të Serbisë po shkatërrohen dokumente zyrtare, pasi ato funksionojnë ose kanë funksionuar, sipas tij, me tolerimin e autoriteteve kosovare.

“Bëhet fjalë edhe për qarkullimin e pagesave. Jam i sigurt se edhe Kosova ka kompetencë. Sa u përmend në marrëveshjen e 2017, sistemi serb nuk ka kompetencë në Kosovë. Kështu që, nëse ka shkatërrim, prokurorët kanë mandat të verifikojnë dhe të reagojnë.”