SHBA propozon garanci sigurie për Ukrainën, optimizëm në Evropë për një marrëveshje paqeje
Shtetet e Bashkuara propozojnë garanci sigurie për Ukrainën, të ngjashme me ato të NATO-s, duke shkaktuar optimizëm në Evropë për një marrëveshje paqeje.

Një valë optimizmi ka përfshirë disa kryeqytete evropiane, pasi ekipi negociator i presidentit amerikan ka propozuar garanci kolektive të sigurisë për Ukrainën, të ngjashme me ato që ofron NATO. Propozimi shihet si një sinjal i mundshëm se Uashingtoni po ndryshon qasje ndaj Kievit, por njëkohësisht ngre pikëpyetje për kushtet që mund të kërkohen në këmbim të këtij angazhimi.
Sipas Politico, zyrtarët evropianë të përfshirë në bisedimet e paqes e konsiderojnë këtë zhvillim një hap të rëndësishëm diplomatik, veçanërisht pas shqetësimeve të vazhdueshme se Shtetet e Bashkuara mund të reduktonin mbështetjen për Ukrainën. Megjithatë, ata druhen se garancitë e propozuara mund të shoqërohen me lëshime të mëdha territoriale ose politike nga ana e Kievit.
Propozimi u prezantua javën e kaluar në Berlin nga Jared Kushner, dhëndri dhe i dërguari special i presidentit amerikan, pas dy javësh diplomaci intensive. Kushner deklaroi se presidenti amerikan ishte i hapur për një marrëveshje të tillë dhe se edhe pala ruse dukej e gatshme ta pranonte. Megjithatë, ideja është kundërshtuar nga një zyrtar rus, ndërsa Vladimir Putin nuk e ka hedhur poshtë publikisht.
Një garanci e bazuar në Nenin 5 të NATO-s do të nënkuptonte se një sulm i ri ndaj Ukrainës do të aktivizonte një mekanizëm të përbashkët reagimi nga vendet garantuese. Kjo do të ndryshonte ndjeshëm arkitekturën e sigurisë për Kievin dhe do të synonte të pengonte një agresion të ri rus pas përfundimit të luftës.
Përfshirja e drejtpërdrejtë e Shteteve të Bashkuara do të ishte veçanërisht e rëndësishme, duke pasur parasysh fuqinë e tyre ushtarake. Nëse garancitë do të shoqëroheshin me angazhime të forta ligjore, politike dhe ushtarake, një sulm i ardhshëm rus mund të sillte edhe një përballje të drejtpërdrejtë me Uashingtonin.
Megjithatë, jo të gjithë në Evropë janë të bindur se propozimi është i mjaftueshëm. Një ndihmës i presidentit francez Emmanuel Macron e cilësoi lëvizjen amerikane si një hap në drejtimin e duhur, por argumentoi se zgjidhja më e besueshme do të ishte anëtarësimi i plotë i Ukrainës në NATO.
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka shprehur rezerva për mënyrën se si do të funksiononte konkretisht një garanci sigurie e ngjashme me Nenin 5 të NATO-s. Ai tha se nuk është e qartë nëse të gjitha palët e kuptojnë njësoj përmbajtjen e këtij angazhimi, duke ngritur veçanërisht çështjen e pranisë së trupave amerikane në territorin ukrainas.
Polonia dhe vendet nordike e baltike mbeten ndër më skeptiket ndaj propozimit. Këto shtete, për shkak të afërsisë gjeografike dhe përvojës historike me Rusinë, kërkojnë garanci konkrete dhe të zbatueshme. Një tjetër shqetësim lidhet me mundësinë që Kievi të detyrohet të bëjë lëshime të mëdha territoriale. Sipas raportimit, pala amerikane e ka pyetur Ukrainën nëse do të pranonte t’ia dorëzonte Rusisë të gjithë rajonin e Donbasit në këmbim të anëtarësimit të plotë në NATO.