Akademikët shqiptarë jashtë vendit mbështesin protestën e studentëve: Të rinjtë duhet të kërkojnë ndryshim pa frikë!

Akademikët dhe hulumtues shqiptarë që jetojnë dhe punojnë jashtë vendit kanë rikonfirmuar mbështetjen e tyre për studentët dhe qytetarët që prej muajsh protestojnë për një Shqipëri më demokratike, me institucione të përgjegjshme, drejtësi dhe mundësi reale për të rinjtë. Ata theksojnë se protestat pasqyrojnë një pakënaqësi të thellë shoqërore, të krijuar nga deshtimet e përsëritura politike dhe institucionale, ndërsa shprehin kundër çdo forme dhune. Sipas tyre, mungesa e përgjigjeve konkrete ndaj kërkesave të qytetarëve ka thelluar mosbesimin ndaj institucioneve.

Akademikët kërkojnë nga qeveria dhe klasa politike llogaridhëniet, dialog të vërtetë dhe masa konkrete me afat të qartë, veçanërisht për arsimin, shkencën dhe inovacionin. Ata kërkojnë gjithashtu shqyrtim të pavarur dhe transparent të përdorimit të forcave gjatë protestave, duke theksuar se policia ka detyrimin të mbrojë qytetarët dhe të drejtat e tyre themelore.

Më tepër, ata u kanë kërkuar shoqëritë civile, mediat dhe partnerët ndërkombëtarë, veçanërisht Bashkimin Evropian dhe Ambasadën e SHBA-së, të ndjekin nga afër zhvillimet dhe të kërkojnë respektimin e lirive demokratike. Sipas tyre, paqja shoqërore nuk arrihet thjesht përmes mungesës së protestave, por përmes drejtësisë, institucioneve që degjojnë qytetarët dhe mundësive reale për ndryshim.

Ne, akademikët dhe hulumtues shqiptarë jashtë vendit, rikonfirmojmë solidaritetin tonë me studentët dhe qytetarët që prej muajsh protestojnë për një Shqipëri më demokratike, me institucione të përgjegjshme, drejtësi dhe mundësi reale për të ardhmen. Përtej bindjeve politike, duhet të na bashkojmë një shqetësim themelor njerëzor: asnjë familje nuk duhet të presë me frikë kthimin në shtëpi të një të riut që ka dalë në protestë për të kërkuar një të ardhme më të mirë.

Në deklaratën tonë, theksuam se protestat nuk janë reagim ndaj një ngjarjeje të vetme, por shprehje e një pakënaqësie të thellë shoqërore, të krijuar nga deshtimet e përsëritura politike dhe institucionale. Pas muajsh mobilizimi dhe kërkesash të vazhdueshme, mungesa e përgjigjeve të besueshme ka thelluar mosbesimin ndaj institucioneve. Distancohemi nga çdo formë dhune. Megjithatë, zhvillimet e fundit nuk mund të shkëputen nga historia e protestave dhe shkaqet që i kanë nxitur ato. Përgjigja ndaj kësaj krize kërkon të kuptohen dhe të adresohen këto shkaqe, jo të zhvendoset vëmendja nga kërkesat e protestuesve.

Në qendër të kësaj krize qëndron edhe pyetja se çfarë të ardhmeje u ofron Shqipëria të rinjve të saj. Nënfinancimi i arsimit dhe kërkesës shkencor, mungesa e meritokracisë, ndërhyrjet politike dhe perspektivat e kufizuara profesionale nuk janë probleme të shkëputura nga kriza demokratike. Kur dijes dhe punës së ndershme nuk u jepet vlera që meritojnë, dobësohet jo vetëm mundësia e të rinjve për të ndërtuar jetën në vendin e tyre, por edhe besimi se institucionet u shërbejnë qytetarëve. Arsimi, shkenca dhe inovacioni duhet të jenë në qendër të ndryshimit institucional dhe të një kontrate të re shoqërore. Qeveria dhe klasa politike kanë përgjegjësi të vërtetë për të u përgjigjur kësaj krize.