Protestat e të rinjve evropianë: një lëvizje për të ardhmen e tyre

Protestat e të rinjve evropianë janë në zhvillim në Francë, Belgjikë, Itali, Shqipëri, Portugal dhe Spanjë, duke kërkuar më shumë fonde për arsimin dhe kushte më të mira në shkolla. Dhjetëra mijëra të rinj kanë dalë në rrugë në Francë, Belgjikë, Spanjë, Portugal dhe Itali, duke iu bashkuar lëvizjes së Gjeneratës Z, brezi i lindur mes viteve 1997-2012.

Gjatë dy viteve të fundit, mobilizimi i të rinjve ka ndihmuar në rrëzimin e qeverisë së Bangladeshit, ka detyruar kryeministrin e Nepalit të japë dorëheqjen dhe ka shpërbeur në shpërbërjen e qeverisë së Madagaskarit. Tani në Evropë, në prag të një cikli zgjedhor që do të përcaktojë qeverinë e 4 prej 5 vendeve më të populluara të Bashkimit Evropian - Francës, Italisë, Spanjës dhe Polonisë - protestat janë në zhvillim.

Protestat në Francë kanë zgjatur më shumë se një muaj dhe kanë mbledhur deri në 266.000 njerëz. Fillimisht, ato u udhëhoqën nga nxënësit e shkollave të mesme, ndërsa të shtunën e kaluar demonstruesve iu bashkuan edhe Jelekët e Verdhë, lëvizja kundër establishmentit politik e shfaqur në vitin 2018, si dhe sindikatat, fermerët, punonjësit e transportit dhe të administratës publike.

Protestat nisën nga shqetësimet për gjendjen e arsimit publik. Demonstruesit kërkojnë më shumë fonde për mësuesit, klasa më të vogla dhe kushte më të mira në shkolla. Këto kërkesa shtrihen në një kohë kur financat publike të qeverive janë nën një presion të fortë.

Në të gjithë Bashkimin Evropian, borxhi publik arrin në 82.9 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB), ndërsa në Francë kjo shifër është 117.6 për qind, një nga nivelet më të larta në bllok. Lëvizja franceze ka frymëzuar studentët në Belgjikë dhe Itali.

“Të veprojmë si në Francë!” brohorasin protestuesit në Evropën Jugore. “Para për shkollat, jo për luftën”, thonë demonstruesit në rrugët e Romës, Milanos, Torinos dhe qyteteve të tjera italiane.

Në Belgjikë, pakënaqësia lidhet me shkurtime të fondeve për arsimin frankofon dhe planin për rritjen e tarifave universitare. Qeveria e Federatës Valoni-Bruksel ka miratuar shkurtime prej afro 500 milionë eurosh në disa sektore, përfshirë arsimin.

Lëvizja e studentëve në Belgjikë është nxitur nga reforma e dekretit “Paysage”. Ky rregullim kërkon studentët të përfundojnë studimet sa më shpejt të jetë e mundur, për të mos humbur mbështetjen publike, edhe kur gjendja e tyre financiare është e vështirë.

Në Portugal dhe Spanjë, mijëra të rinj kanë dalë në rrugë për të kundërshtuar rritjen e pandalshme të kostove të banesave. Të dielën, qindra protestues në Lisbonë dhe Porto sfiduan urdhrat e dëbimit dhe kaluan natën në tenda në qendrat e qyteteve, duke kërkuar strehim të përbashkëshëm, sipas agjencisë spanjolle të lajmeve EFE. Dhjetëra tenda u ngritën në sheshin Rossio, një prej hapësirave publike më emblematike të Lisbonës, dhe në sheshin Dom João I në Porto.

Në këto të fundit, një operacion policor për largimin e protestuesve la rreth 40 persona të plagosur, sipas organizatorëve. Kampet u ngritën pas demonstratave të shtunës në disa qytete portugeze kundër çmimeve të banesave.