Fëmijët që s’i mbushin kurrë 1 vjeç në Kosovë

Fëmijët romë, ashkali dhe egjiptianë në Kosovë janë të prirur të vdesin në moshën e hershme, për shkak të varfërisë dhe mungesës së shërbimeve shëndetësore. Në shtëpinë e Vedat Latifit, në lagjen e romëve në Mitrovicë të Jugut, mbeten shpeshherë pa rrymë pasi nuk arrijnë ta paguajnë faturën mujore. Kjo bëhet më problematike dimrit, kur s’kanë si të mbrohen nga i ftohti që futet brenda banesës vjetruar dhe sëmundjet që sjell ai.

Fëmijët e Vedat Latifit janë të prirur të vdesin në moshën e hershme për shkak të varfërisë dhe mungesës së shërbimeve shëndetësore. Ai tregon se fëmijët e tij janë të prirur të vdesin në moshën e hershme për shkak të varfërisë dhe mungesës së shërbimeve shëndetësore.

Sipas anketës së Treguesve të Shumëfishtë (MICS), 25 në çdo 1.000 foshnje të lindur në këto komunitete nuk i mbijetojnë vitit të parë të jetës. Ky nivel ishte pothuajse i njëjti, 26, edhe në edicionin e kaluar të anketës, të publikuar në vitin 2020.

Organizata e Kombeve të Bashkuara (OKB) tregon se familjet që përballen me varfëri humbin më shumë fëmijë pasi që e kanë më të vështirë qasjen në trajtim për sëmundjet e parandalueshme dhe të shërueshme, në ujë të pastër dhe ushqim të bollshëm.

Të dhënat e sakta për shkallën e varfërisë në këto komunitete në Kosovë nuk ka, megjithatë organizatat që merren me të drejtat e tyre thonë se shkalla e punësimit mbetet e ulët.

Sipas të dhënave të Programit për Zhvillim të Kombeve të Bashkuara (UNDP), dy në tre gra nga komunitetet rom, ashkali dhe egjiptiane nuk kanë para të veta. Shkalla e ulët e punësimit ndërlikohet edhe me diskriminimin e përhapur ndaj këtyre komuniteteve. Një hulumtim i vitit 2022 i Këshillit për Bashkëpunim Rajonal tregonte se mbi 25 për qind e bizneseve në Kosovë nuk do të ishin të gatshme të punësonin pjesëtarë të këtyre komuniteteve.

Të dhënat e Zyrës për Qeverisje të Mirë, e cila vepron në kuadër të Zyrës së Kryeministrit, tregon gjithashtu se, ndër vite, ishte shënuar rënie në aktivitetet që Qeveria kishte paraparë për nxitje të punësimit në këto komunitete përmes trajnimeve, nga 104 pjesëmarrës në vitin 2022 në 24 në vitin 2024.

Ndërsa, gjatë vitit 2025, në shtatë Qendra për Arsim dhe Aftësim Profesional, nga gati 2.000 përfitues, 50 ishin romë, ashkalinj apo egjiptianë.