Rezervat valutore të Rajonit arrijnë në rreth 62 miliardë dollarë, Shqipëria rritje rekord

Rezervat valutore të vendeve të Ballkanit Perëndimor (WB6) arritën në rreth 61.7 miliardë dollarë në vitin 2025, sipas Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN). Serbia zotëron rreth 55.4% të rezervave kombinuara të WB6, duke pasur më shumë rezerva se pesë vendet e tjera të marra së bashku.

Në fund të vitit 2025, rezervat e Serbisë arritën në rreth 34.15 miliardë dollarë me rritje vjetore prej rreth 12%. Me këtë nivel, Serbia zotëron rreth 55.4% të rezervave të kombinuara të WB6, duke pasur më shumë rezerva se pesë vendet e tjera të marra së bashku.

Bosnja dhe Hercegovina renditet në vendin e dytë, me rreth 9.42 miliardë dollarë rezerva në vitin 2025. Vetëm për Bosnjën datat i takojnë vitit 2024, ndërsa vendet e tjera kanë rezultatin e vitit 2025.

Shqipëria renditet në vendin e tretë në WB6, me rezerva totale prej rreth 8.60 miliardë dollarësh në 2025, nga 6.52 miliardë dollarë në 2024. Brenda një viti, rezervat u shtuan me rreth 2.09 miliardë dollarë, ose me 32%, rritja më e lartë ndër pesë vendet e rajonit për të cilat disponohen të dhëna për 2025.

Shqipëria përfaqëson rreth 13.9% të rezervave kombinuara të gjashtë vendeve. Pas Shqipërisë renditet Maqedonia e Veriut, me rreth 5.80 miliardë dollarë rezerva në vitin 2025. Krahasuar me 5.25 miliardë dollarë në 2024, stoku i rezervave u rrit me rreth 10.5%. Maqedonia e Veriut përfaqëson rreth 9.4% të totalit të llogaritur për WB6.

Mali i Zi kishte rreth 2.20 miliardë dollarë rezerva në 2025, nga 1.74 miliardë dollarë një vit më parë. Rritja vjetore ishte rreth 26.1%, e dyta më e lartë pas Shqipërisë ndër vendet me të dhëna të disponueshme për të dy vitet.

Në fund të renditjes është Kosova, me rreth 1.52 miliardë dollarë rezerva në vitin 2025, nga 1.31 miliardë dollarë në 2024, ose një rritje prej rreth 15.7%.

Shqipëria ka nivelin më të lartë të mbulimit të importeve me rezerva valutore ndër vendet e Ballkanit Perëndimor, duke ruajtur një pozicion relativisht të fortë përballë goditjeve të mundshme të jashtme.

Sipas të dhënave të fundit të disponueshme për vendet e WB6, rezervat valutore të Shqipërisë janë të mjaftueshme për të financuar rreth 7.5 muaj importe mallrash dhe shërbimesh, niveli më i lartë në rajon. Pas Shqipërisë renditet Serbia, ku rezervat mbulojnë rreth 6.7 muaj importe, ndërsa në Bosnja dhe Hercegovinë treguesi është rreth 6.5 muaj.

Në një nivel më të ulët ndodhet Maqedonia e Veriut, me rezerva të mjaftueshme për afërsisht 4.4 muaj importe. Për Malin e Zi, mbulimi vlerësohet në rreth 3.5 muaj importe, por ky vend përdor euron si monedhë dhe nuk ka një monedhë kombëtare, çka e bën strukturën e rezervave të ndryshme nga ajo e ekonomive të tjera të rajonit.

Në fund të renditjes është Kosova, ku rezervat korrespondojnë me rreth 2 muaj importe.

Rezervat valutore përbejnë një nga mekanizmat kryesore të mbrojtjes financiare të një ekonomie ndaj goditjeve të jashtme. Ato administrohen nga banka qendrore dhe mbahen kryesisht në valuta të huaja, letra me vlerë, ar dhe aktive të tjera ndërkombëtare.

Një nga funksionet kryesore të tyre është garantimi i aftësisë së vendit për të financuar importet dhe për të përmbytur detyrimet e jashtme, edhe në periudha kur hyrjet e valutës në ekonomi bien. Për këto arsye, niveli i rezervave matet shpesh edhe në raport me numrin e muajve të importeve që ata mund të mbulojnë.

Rezervat shërbejnë gjithashtu si një instrument për ruajtjen e stabilitetit të kursit të këmbimit. Në rast të luhatjeve të forta të monedhës vendase, banka qendrore mund të ndërhyjë në tregun valutor duke blerë ose shitur valuta.