Vala e protestave rinore kundër korrupsionit trondit Tiranën

Në rrugët e Tiranës, ajri mban ende erë gazlotsuese, ndërsa tingulli i ujit me presion dhe shpërthimet e granatave shurdhuese janë kthyer në sfondin e perditeshëm të kryeqytetit shqiptar. Ajo që nisi muaj më parë si një revoltë e izoluar mjedisore kundër një projekti luksoz turistik në Ishullin e Sazanit, tashmë është transformuar në një lëvizje më të madhe pro-demokraci dhe kundër korrupsionit që vendi ka parë në dekadat e fundit.

E emëruar si “Revolucioni i Flamingove”, kjo valë trazirash sociale ka përfshirë universitete, sheshet dhe rrugët e Tiranës, duke venë përballë një brez të tërë të rinjsh të revoltuar dhe një pushtet të barrikaduar që refuzon të degjojë.

Kriza nisi kur vendimi i qeverisë shqiptare për të dhënë dritën e gjelbër një projekti zhvillimor në zonën e mbrojtur të Sazanit shkaktoi reagimin e parë të ambientalistëve. Projekti, i mbështetur nga dhëniet dhe vajza e ish-presidentit amerikan Donald Trump, Jared Kushner dhe Ivanka Trump, u kalua me procedurë të përshpejtuara administrative, duke shmangur debatin publik dhe vlerësimet e thelluara të ndikimit në mjedis.

Sazani, një ishull me rëndësi ushtarake dhe me një ekosistem jashtëzakonisht të ndjeshëm, u kthye shpejt në simbolin e asaj që protestuesit e quanin “grabitje e pronës publike”. Megjithatë, ajo që filloi në bregdetin e jugut nuk mbeti aty.

Me nisjen e vitit të ri akademik, revolta mori një hov të ri kur mijëra studentë vendosën të bojkotojnë auditoret dhe t’i bashkohen marshimeve në rrugë. Tarifat e larta të studimit, kushtet e mjerueshme të konvikteve, mungesa e punësimit real dhe perspektiva e zymtë ekonomike i shtynë të rinjtë të marrin në dorë fatin e protesteve.

Për Luljeta Kolën, një nga zërat e shumta që protestojnë përfundimisht përpara Ministrisë së Arsimit, revolta nuk ka të bëjë me vetëm një projekt ndërtimi, por me vetë mbijetesën e popullit shqiptar.

“Çfarë kërkon Shqipëria? Kërkon një revolucion, një ndryshim, përmbyshje të plotë të sistemit, sepse nuk shkon me kështu! Këta njerëz janë bërë miliarderë, super-miliarderë, ndërsa këtu ka njerëz shumë të varfër”, shpreh Kolë me një ton të prerë, duke treguar me dorë nga ndërtimet qeveritare të rrethuara nga forcat me pajisje demonstrimi.

Mungesa e shpresës ka prodhuar një eksod masiv gjatë dekadave të fundit. Raportet tregojnë se të paktën gjysma milioni të rinj janë larguar nga vendi gjatë dhjetë viteve të fundit në kërkim të një të ardhmeje më të mirë në Evropë apo Amerikë.

Për ata që kanë mbetur, jeta është kthyer në një betejë të përditshme me çmime të papërgjigjshme të ushqimit dhe qirave. Zemërimi i të rinjve është drejtuar ndaj të gjithë kastës politike që ka udhëhequr vendin gjatë tri dekadave të tranzicionit.

Uliks Skenderaj, një tjetër i ri i pranishëm në protestat, e sheh këto lëvizje si një ndarje përfundimtare me të shkuarën. “Ekonomia, si dhe arsimi dhe shëndeti, çdo gjë ka marrë tatëpjetën prej shumë vitesh. Të gjithë politikanët e të dyja palëve, e dy partive kryesore, duhet të ikën. Kjo është ajo që kërkon brezi i ri”, thotë Skenderaj.

Ndërsa ditët kalojnë, kërkesat e protestuesve janë radikalizuar. Ajo që nisi si kërkesë për anulimin e projektit të Sazanit dhe rritjen e buxhetit për arsimin, tashmë është shndërruar në një thirrje të hapur për rrëzimin e të gjithë kabinetit qeveritar.

Nderime Vladi, e cila ka qenë në ballë të demonstratave që nga ditët e para, këmbe ngul se asnjë kompromis nuk është i mundur pa dorëheqjen e drejtuesve të shtetit. “Që ne të ndalojmë...”