Protestat e dhunshme që kanë tronditur Evropën

Trazirat e kësaj javës mund të shënësojnë fillimin e fundit për Ramën. Trazirat në Shqipëri, Francë, Itali dhe më gjerë kanë një të përbashkët: qytetarët kërkojnë gjëra që qeveritë të ofrojë, qoftë për shkak të korrupsionit, qoftë për shkak të realitetit fiskal, nuk janë në gjendje t'i ofrojnë. Në disa vende evropiane, e majta, e frymëzuara nga protestat disa javë më parë në Francë, ka nisur demonstrata masive. Por, ashtu si në Francë, këto protesta rrezikojnë t'i shërbejnë së djathtës nëse degjenerojnë në dhunë. Shembulli më i qartë është Italia, ku në tetor, nxënësit e shkollave të mesme filluan të ndjekin shembullin e bashkëmoshatarëve të tyre francezë, duke pushtuar klasat në shenjë proteste kundër financimit të pamjaftueshëm. Këto lëvizje u shndëruan më pas në protesta të gjera kundër kostos së lartë të jetës, të mbështetura nga parti të krahut të majtë dhe sindikata. Situata ndryshoi më 17 tetor, kur disa marshime u shfrytëzuan nga grupe personash të veshur me të zeza. Në Torino dhe Bolonja shpërthyen trazira, ndërsa në Milano, në sheshin "Piazza del Duomo", u vunë zjarre. Dyqane u plaçkitën, dhjetëra policë mbetën të plagosur dhe qindra persona u arrestuan. Në platformat Telegram dhe Instagram është shfaqur një grupim i quajtur "Lëvizja e 17 Tetorit", i cili bën thirrje për protesta çdo të shtunë, derisa qeveria të bjerë. Për datën 24 tetor është planifikuar një marshim në Romë, ku shumëkush pret të ketë dhunë. Pjesëmarrësit në trazira nuk kanë udhëheqës të qartë, por kanë një "himn" jozyrtar: këngën "In Italia 2024" të reperit Fabri Fibra, një krijim i zymtë që flet për përshtypjen sociale dhe rebelimin. "Jemi ende në fillim" thotë Marracash, një reper nga Barona, një lagje e varfër në Milano. Fakti që shumë prej protestuesve të dhunshëm janë me origjinë të huaj ka dhënë mundësi Matteo Salvinit – kryetar i partisë së djathtë populist "Lega", të kërkojë që fëmijët e emigrantëve, të lindur në Itali, t'u mohohet e drejta për të marrë shtetësinë nëse dënohen për krime. Viti i ardhshëm, Italia do të zhvillojë zgjedhje të përgjithshme. Giorgia Meloni, kryeministrja e krahut të djathtë populist, u ka kërkuar Partinë Demokratike (të qendrës së majtë) dhe Lëvizjen "Pesë Yjet" që ta dënojnë dhunën. Duke mbështetur protestat e ligjshme, këto forca politike rrezikojnë të dukën sikur po justifikojnë trazirat. Sipas Raffaele Marchetti-t nga Universiteti "Luiss" në Romë, frika nga kaosi ka gjasa t'i shërbejë së djathtës. Më 20 tetor, qeveria e Melonit miratoi masën e paraburgimit për të miturit dhe autorizoi angazhimin e 500 ushtarëve për të mbështetur forcat e rendit në Milano. Megjithatë, këto trazira mund të mos i sjellin dobi asaj, por rivalëve të saj brenda së djathtës. Roberto Vannacci, një ish-gjeneral i ekstremit të djathtë, së bashku me partinë opozitare "E Ardhmja Kombëtare", ka deklaruar se policia duhet të përdorë plumba gome dhe qen për të shpërndarë protestuesit. Edhe në vende të tjera, protestat kanë vënë përballe të majtën dhe të djathtën. Në Spanjë, qytetarët kanë protestuar që nga shtatori kundër kostove të strehimit, të mbështetur nga kryeministri socialist Pedro Sánchez. Në Portugali dhe Greqi kanë shpërthyer protesta të mëdha për shkak të kostos së lartë të jetës. Më 17 tetor, në Bruksel, disa qindra aktivistë të ekstremit të majtë u përplasën me policinë. Megjithatë, demonstratat më të dhunshme jashtë Francës dhe Italisë po ndodhin në Shqipëri, ku zanafilla është e ndryshme. Që nga 31 maji, shqiptarët kanë protestuar kundër qeverisë së kryeministrit Edi Rama. Për muaj të tërë, protestat ishin paqësore; të nxitura nga një plan i Jared Kushner, dhëndrit të Donald Trump, për të ndërtuar një kompleks turistik në një zonë të mbrojtur natyrore, ata u quanin "Revolucioni i Flamingo-ve". Por, që nga 13 tetori, një krah i dhunshëm i lëvizjes ka sulmuar ministri, gjykata, banka dhe dyqane. Protestat e "Flamingo-ve" nuk kanë pasur.