Inflacioni pa përfshirë ushqimet ulet për tretin muaj radhazi, efekti nga qiratë

Inflacioni bazë në Shqipëri ulet për tretin muaj radhazi, sipas Bankës së Shqipërisë. Inflacioni bazë për shtator u ul në 2.37%, duke zbritur poshtë nivelit prej 2.78% që kishte qenë një muaj më parë. Inflacioni bazë për dytin muaj ishte në rënie edhe me bazë vjetore, duke zbritur poshtë nivelit prej 3.07% që kishte qenë një vit më parë.

Rënia e inflacionit bazë është e lidhur sidomos me efektin e bazës krahasuese të nengrupit të qirave, i cili ka dhënë edhe kontributin kryesor në rritjen e inflacionit bazë në vitet e fundit. Në muajin shtator, inflacioni për këtë nengrup ra në 3.3%, nga 6.6% që kishte qenë një vit më parë. Rënia duket të jetë e lidhur me mbylljen e ciklit 12-mujor, duke qenë se prej sezonit veror 2025 inflacioni i këtij grupi kishte shënuar një përshpejtim të ndjeshëm.

Nën-shporta që mat inflacionin bazë llogaritet mbi një grup produktesh dhe shërbimesh që përbëjnë 69.8% të totalit të shportës së Indeksit të Çmimeve të Konsumit.

Inflacioni bazë përjashton produktet që nga natyra kanë luhatshmëri të lartë, si ato ushqimore dhe energjetike. Llogaritja e inflacionit bazë ka si qëllim kryesor ta zhveshë rritjen e përgjithshme të çmimeve nga luhatjet me natyrë më afatshkurtër. Ai është një indikator i rëndësishëm për të kuptuar tendencat më afatgjata të çmimeve dhe ndaj monitorohet vazhdimisht nga Banka e Shqipërisë.

Paralelisht me inflacionin bazë, edhe inflacioni bazë neto përsoi rënie të ndjeshme për tretin muaj radhazi. Për shtatorin, ky tregues zbriti në nivelin në 2.23%, nga 2.85% që kishte qenë në gusht. Edhe inflacioni bazë neto është kthyer në rënie vjetore, nga niveli prej 3.4% i një vit më parë. Inflacioni bazë neto përjashton më tej nga inflacioni edhe nengrupet e ushqimeve të përpunuara (përfshirë bukën dhe drithërat) dhe matet mbi 49% të shportës së IÇK-së.

Ndërkaq, inflacioni që përjashton të gjitha produktet ushqimore dhe energjetike në shtator 2026 ra në nivelin 2.21%, nga 2.8% që kishte qenë në gusht dhe gjithashtu në rënie prej nivelit 3.28% që kishte qenë një vit më parë.

Ulja e inflacionit bazë për momentin ka lehtësuar presionet më të qëndrueshme inflacioniste mbi ekonominë. Megjithatë, rreziqet inflacioniste ngelen të larta, për shkak të shtrenjtimit të karburanteve, si rezultat i tensioneve gjeopolitike globale.

Çmimet e larta të produkteve energjetike për periudha të gjata kohore, siç po ndodh qysh prej marsit të këtij viti, ka të ngjarë të përcillen më tej në kostot e prodhimit dhe të shtrijë efektin në rritjen e çmimeve të mallrave dhe shërbimeve gjatë muajve në vijim.

Deri tani, presionet e jashtme inflacioniste vlerësohet se mund të jenë amortizuar pjesërisht nga forcimi i Lekut në kursin e këmbimit valutor. Megjithatë, Këshilli Mbikëqyrës i Bankës së Shqipërisë paralajmëroi pas mbledhjes së këtij muaji se një rritje e normave të interesit po bëhet gjithnjë e më e mundshme.