Partitë arabe në Izrael kanë në dorë fatin e qeverisë
Partitë arabe në Izrael mund të kenë një rol të rëndësishëm në formimin e qeverisë së ardhshme, pas zgjedhjeve parlamentare të 27 tetorit. Rezultatet e exit poll-ve tregojnë se Lista Arabe e Bashkuar dhe Lista e Bashkuar mund të sigurojnë 17 deri në 18 mandate në Knesset, duke u bërë një faktor i rëndësishëm për zgjidhjen e ngjarjeve politike.
Kreu i Listës Arabe të Bashkuar, Mansour Abbas, ka deklaruar se do të shndërrojë mandatet që kanë fituar në një realitet të ri për vendin. Edhe Baker Awawdy, kandidat për deputet i Listës së Bashkuar, ka thënë se rezultati është një fitore për popullsinë arabe të Izraelit dhe se pjesëmarrja e lartë në votim tregon se popullsia arabe dëshiron të jetojë në paqe dhe barazi.
Deklaratat vijnë në një moment kur exit poll-et tregojnë një ekuilibër të vështirë politik mes dy blloqeve kryesore. Koalicioni i kryeministrit Benjamin Netanyahu projektohet të marrë rreth 50 mandate, ndërsa blloku opozitar i Gadi Eisenkotit 52 deri në 53. Megjithëse opozita del përpara, asnjëra paletë nuk siguron shumicën prej 61 deputetësh në parlamentin me 120 vende.
Në këto kushte, mandatet e partive arabe mund të ndikojnë drejtpërdrejt në formimin e qeverisë së ardhshme. Megjithatë, përfshirja e tyre në një koalicion të drejtuar nga Eisenkot mbetet e ndërlikuar. Disa drejtues të opozitës kanë kundërshtuar bashkëqeverisjen me partitë arabe, ndërsa deri tani nuk ka një marrëveshje shpallur për mbështetjen e një kabinet të ri.
Një nga alternativat është formimi i një qeverie të pakicës, e cila mund të marrë mbështetjen parlamentare të partive arabe pa i përfshirë ato domosdoshmërisht në kabinet. Marrëveshja e tillë do të varej nga negociatat mes forcave opozitare dhe përfshirësve arabë.
Bashkëpunimi qeverisësh me një parti arabe ka precedent në Izrael. Në vitin 2021, Ra’am e Mansour Abbasit u bashkua koalicionit të Naftali Bennettit dhe Yair Lapidit, i cili zëvendësoi qeverinë e Netanyahut. Por situata aktuale paraqet vështirësi të tjera. Eisenkot ka refuzuar të shërbejë në një qeveri të drejtuar nga Netanyahu, ndërsa dallimet mes partive opozitare për bashkëpunimin me forcat arabe mund të pengojnë krijimin e një shumice alternative.
Nga ana tjetër, Netanyahu mund të kërkojë mandatin për formimin e qeverisë, duke u mbështetur tek fakti që Likud rezulton partia më e madhe në exit poll-e, edhe pse koalicioni i tij ka më pak mandate se blloku opozitar.
Kështu, partitë arabe mund të kenë një rol të përcaktues në përpjekjet për zëvendësimin e Netanyahut, por mbetet e paqartë nëse do të marrin pjesë drejtpërdrejt në qeveri, do të mbështesin atë nga jashtë apo do të qëndrojnë jashtë marrëveshjeve të koalicionit.
Rezultatet përfundimtare të zgjedhjeve dhe negociatat mes partive do të përcaktojnë nëse Izraeli do të arrijë të krijojë një qeveri të re apo do të përballet me një tjetër periudhë bllokimi politik, që mund të çojë deri në zgjedhje të reja.