BE: Gati të punojmë me qeverinë e re në Serbi

Bashkimi Evropian ka përshëndetur pjesëmarrjen e qytetarëve në zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit në Serbi dhe ka kërkuar një tranzicion të rregullt demokratik dhe formimin pa vonesa të qeverisë së re. Përfaqësuesja e lartë e BE-së për Politikën e Jashtme, Kaja Kallas, dhe komisionerja për Zgjerimin, Marta Kos, vlerësuan pjesëmarrjen e qytetarëve, por evidentuan edhe shqetësimet e vëzhguesve ndërkombëtarë për parregullsitë në procesin zgjedhor.

Të dielën, më 25 tetor, qytetarët e Serbisë morën pjesë në votime në numra historikë për të bërë të dëgjohet zëri i tyre. Votuesit i kanë dhënë qeverisë së ardhshme një mandat të fortë për ndryshim. Presim që kjo të realizohet në praktikë.

Njohja e shpejtë e rezultateve zgjedhore nga konkurrentët kryesorë tregon përkushtim ndaj një procesi demokratik të qetë. Certifikimi zyrtar i rezultateve duhet t’i hapë rrugë një kalimi të rregullt të pushtetit, si dhe konstituimit të Parlamentit dhe formimit të qeverisë pa vonesa, për të nisur trajtimin e sfidave kryesore me të cilat përballet Serbia.

Zgjedhjet e lira, të ndershme dhe transparente, në përputhje me standardet ndërkombëtare, janë parakusht për funksionimin e institucioneve demokratike dhe të domosdoshme që Serbia të përmbushë kriteret e anëtarësimit në Bashkimin Evropian.

Në këtë kontekst, Bashkimi Evropian merr në konsideratë gjetjet dhe përfundimet paraprake të misionit ndërkombëtar të vëzhgimit të zgjedhjeve, ku morën pjesë Zyra e OSBE-së për Institucionet Demokratike dhe të Drejtat e Njeriut (ODIHR), Parlamenti Evropian, Asambleja Parlamentare e Këshillit të Evropës dhe Asambleja Parlamentare e OSBE-së.

Në gjetjet e tij paraprake, misioni raportoi se përgatitjet zgjedhore u administruan përgjithësisht në mënyrë efikase dhe se të gjitha fazat e procesit gjatë ditës së zgjedhjeve u vlerësuan pozitivisht në shumicën dërrmuese të qendrave të votimit.

Misioni theksoi se avantazhet e konsoliduara të partisë në pushtet, përfshirë keqpërdorimin e burimeve shtetërore dhe njëanshmërinë e theksuar të mbulimit mediatik në favor të saj, presionin dhe intimidimin ndaj votuesve, kandidatëve dhe shoqërisë civile, si dhe pengimin e aktiviteteve të fushatës, cenuan mjedisin zgjedhor. Incidentet e raportuara të dhunës fizike ngritën shqetësime serioze.

Përmirësimi i prekshëm dhe reformimi i kuadrit zgjedhor, përmes një procesi gjithëpërfshirës me të gjitha palët përkatëse, për të siguruar zbatimin real dhe në mirëbesim të rekomandimeve të OSBE/ODIHR-it dhe Këshillit të Evropës, mbetet përparësi.

Bashkimi Evropian mbetet i gatshëm të bashkëpunojë ngushtë me qeverinë e ardhshme të Serbisë për çështjet themelore të procesit të anëtarësimit në BE, veçanërisht kriteret demokratike, pavarësinë e gjyqësorit dhe të drejtat themelore, përfshirë lirinë e medias.

Në të ardhmen, ulja e polarizimit të shoqërisë është thelbësore për forcimin e besimit mes qytetarëve dhe kapërcimin e ndarjeve. Bashkimi Evropian është i gatshëm të ofrojë mbështetje për reformat dhe t’i shndërrojë ato në mundësi për qytetarët e Serbisë.