Netanyahu në kurth pas zgjedhjeve, partitë arabe mbajnë 'çelësin' e qeverisë së re në Izrael

Rezultati i zgjedhjeve të 27 tetorit nuk i jep asnjërit prej dy kampeve kryesore një rrugë të qartë drejt pushtetit. Likud ruan pozicionin si forca kryesore politike, ndërsa opozita forcon peshën parlamentare. Në këtë ekuacion, partitë arabe, formacionet ultraortodokse dhe Naftali Bennett mund të luajnë një rol vendimtar në negociatat për qeverinë e ardhshme.

Benjamin Netanyahu ruan eprërsinë e Likud-it, duke deshmuar se vazhdon të ketë një bazë të konsoliduar elektorale, pavarësisht krizave politike dhe tensioneve të brendshme të viteve të fundit. Nga ana tjetër, kampi opozitar duket se ka fituar terren të mjaftueshëm për të venë në pikëpyetje vazhdimësinë e koalicionit aktual.

Megjithatë, rezultati zgjedhor nuk përkthehet automatikisht në një shumicë qeverisëse. Sipas projeksioneve paraprake, forcat kundërshtare të Netanyahut mund të afrohen ose të kalojnë pragun e nevojshëm parlamentar, por mungesa e një marrëveshjeje të përbashkët politike e ben të pasigurt shndërrimin e kësaj eprërsie në pushtet.

Vlerësimet e transmetuesve izraelitë Kan 11, Channel 12 dhe Channel 13 sugjerojnë se vendi mund të hyjë në një periudhë të ndërlikuar negociatash. Në këtë fazë, përcaktuese nuk do të jetë vetëm pesha elektorale e secilës parti, por edhe gatishmëria e saj për të bërë kompromise mbi çështjet e sigurisë, shërbimit ushtarak, financimit të institucioneve fetare dhe përbërjes së koalicionit.

Epërsia e Likud-it nuk garanton kryeministrinë. Sistemi parlamentar i Izraelit nuk ia garanton automatikisht postin e kryeministrit liderit të partisë që fiton më shumë vota ose mandate. Knesseti përbëhet nga 120 deputetë, ndërsa formimi i një qeverie kërkon sigurimin e një shumice prej të pakët 61 mandate.

Sipas projeksioneve të paraqitura, Likud-i kryeson me një diferencë prej dy deri në tre mandate ndaj Yashar-it të Gadi Eisenkotit. Ky rezultat i jep Netanyahut argumentin për të pretenduar se mbetet figura kryesore e politikës izraelite. Megjithatë, eprërsia e partisë së tij nuk zgjidh problemi thelbësor, sigurimin e një shumice të qëndrueshme parlamentare.

Nëse partitë që kundërshtojnë qeverinë aktuale arrijnë të bashkojnë më shumë se 60 deputetë, Netanyahu mund të përballet me humbjen e pushtetit, edhe nëse Likud-i mbetet partia më e madhe. Por edhe në këtë rast, opozita do të duhet të kapërcejë dallimet e brendshme për të ndërtuar një koalicion funksional.

Historia politike e Izraelit ofron një precedent domethënës. Në zgjedhjet e vitit 2009, Kadima e Tzipi Livnit doli e para me 28 mandate, përpara Likud-it të Netanyahut, që siguroi 27. Megjithatë, Netanyahu arriti të formonte qeverinë, falë mundësive të favorshme për krijimin e një koalicioni parlamentar.

Partitë arabe, faktor kyç në aritmetikën parlamentare. Një nga zhvillimet më të renditshme të garës është performanca e partive arabe. Sipas sondazheve në dalje të votimit, këto formacione mund të sigurojnë së bashku 17 deri në 18 mandate, duke fituar një peshe të konsiderueshme në përcaktimin e shumicës së ardhshme.

Mobilizimi i votuesve arabe mund të ketë ndikuar në dobësimin e kampit të djathtë, por rëndësia e tyre shkon përtej rezultatit elektoral. Në një parlament të fragmentuar, mbështetja e tyre mund të jetë vendimtare për t'i mohuar Netanyahut shumicën ose për t'i dhënë opozitës mundësinë të krijojë një alternativë qeverisëse.

Megjithatë, ekziston një pengesë e renditshme politike. Gadi Eisenkot, ish-shefi i Shtabit të Përgjithshëm të ushtrisë izraelite, duhet të balancojë nevojën për mbështetje parlamentare me profili i tij si një figurë e respektuar në vend.