Zemërimi social dhe dështimi i politikës

Protestat në Evropë janë një shenjë e zemërimit të qytetarëve për varfërinë, pabarazinë dhe mungesën e perspektivës për të ardhmen. Nga Franca në Itali, nga Portugalia në Belgjikë, deri në Shqipëri dhe Greqi, protestat janë një shenjë e zemërimit të qytetarëve për kushtet materiale të jetesës, perspektivat e brezave të rinj dhe vështirësinë e madhe për të përfytyruar një të ardhme më të mirë.

Në fakt, kriza që po përfytyrojmë, ka rrethet shumë më të thella dhe më të hershme sesa luftërat në Ukrainë dhe Iran. Ajo lidhet me kushtet materiale të jetesës, perspektivat e brezave të rinj dhe vështirësinë e madhe për të përfytyruar një të ardhme më të mirë. Shifrat ndihmojnë për të kuptuar përmesat e problemit. Riçardo Sorrentino, në gazetën Il Sole 24 Ore, ka treguar gjendja e adoleshentëve francezë: “Për nxënësit e shkollave të mesme, situata është dramatike: 20 për qind kanë pasur mendime vetëvrasëse gjatë vitit 2024, 15 për qind kanë tentuar të vetëvriten një herë në jetë, ndërsa 3 për qind kanë përfunduar në spital. Për 19 për qind të tyre ekziston rrezik i lartë për të rënë në depresion.”

Edhe në Itali, panorama nuk është më pak shqetësuese. Ish-ministri Enrico Giovannini ka shkruar në gazetën Avvenire: “Në Itali, sipas të dhënave që na paraqiti ISTAT-i një javë më parë, 1.1 milionë fëmijë dhe të rinj nën moshën 18 vjeç jetojnë në varfëri absolute, që përben 12.5 për qind të të miturve rezidentë në vend.”

Nëse dikur ishte e mundur ta shihje të ardhmen me një besim të arsyeshëm, sot për shumë të rinj, ajo është shndërruar në burim frike. Kjo është një nga arsyet themelore të protestave, siç shpjegon politologu francez Olivier Roy në një intervistë për gazetën Il Fatto Quotidiano: “Ajo që i shton të gjithë këta të rinj të protestojnë është thellimi eksponencial i hendekut mes të pasurve dhe të varurit.”