Ngrohja globale kërcënon shtëpizat malore në Alpet Zvicerane

Ngrohja globale po destabilizon gjithnjë e më shumë Alpet Zvicerane, ndërsa shkrirja e ngricave të përhershme dhe terheqja e akullnajave kërcënojnë infrastrukturën malore, duke prekur gati gjysmën e shtëpizave alpine zvicerane, sipas raporteve të medias të enjten.

Klubi Alpin Zviceran, SAC, po detyrohet të zhvendosë disa shtëpiza dhe të shpenzojë miliona për objekte të reja dhe masa mbrojtëse, raportoi agjencia e lajmeve Swiss Info.

Çarjet ishin përhapur dhe zgjeruar vazhdimisht në shtëpizën malore Mutthorn në Bernese Oberland derisa ajo u mbyll në vitin 2021, pasi përballej me rrezikun e shembjes për shkak të shkrirjes së ngricës së përhershme.

“E dinim që kjo shtëpizë ndoshta nuk do të zgjaste edhe njëqind vjet të tjera. Por fakti që u shemb kaq shpejt na frikësoi shumë”, tha Fabienne Notter, presidente e seksionit Weissenstein të Klubit Alpin Zviceran.

Nga 152 shtëpiza SAC të shpërndara nëpër Alpet Zvicerane, 65 janë në zona potencialisht të kërcënuara nga shkrirja e ngricave të përhershme. Rrugët e aksesit po bëhen gjithashtu më të rrezikshme për shkak të rrëzimeve të shkëmbinjve, rrëshqitjeve të baltës dhe lëvizjes së tokës.

“Nuk mund të parashikojmë se çfarë do të bjerë ose kur. Por një gjë është e sigurt se do të shembet”, tha Nils Hahlen, kreu i rreziqeve natyrore për kantonin e Bernës.

Akullnaja Aletsch po humbet midis katër dhe gjashtë metra trashësi çdo vit, duke detyruar shkallët të zgjerohen çdo dy ose tre vjet.

“Kur nuk ka më ujë të shkrirë, uji i disponueshëm duhet të zgjasë deri në majin e ardhshëm”, tha Christoph Sager, menaxheri i shtëpizës.

Në një rast, një shtëpizë zëvendësuese e Mutthorn u ndërtua pak më shumë se gjysmë milje larg vendit origjinal, në një tokë më të qëndrueshme në një vend më pak të ekspozuar ndaj ortekëve.

Shtëpiza e vjetër u çmontua plotësisht në verën e vitit 2025 me një kosto prej më shumë se 480,000 dollarësh.