Greqia bashkon forcat me tre shtete arabe kundër marrëveshjes detare Turqi-Libi

Greqia, Egjipti, Bahreini dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kanë dalë me një qëndrim të përbashkët kundër marrëveshjes detare mes Turqisë dhe Libisë, duke e cilësuar atë si një rrezik për sigurinë dhe stabilitetin rajonal. Deklarata e përbashkët e katër shteteve u prezantua në selinë e Kombeve të Bashkuara në New York nga ministri i Jashtëm grek, Giorgos Gerapetritis.

Në dokumentin e përbashkët, theksohet se marrëveshja mes Ankarasë dhe Tripolit ngre shqetësimet serioze për sigurinë në rajon. Sipas katër vendeve, marrëveshja e tillë dypalëshe, nëse nuk mbështetet në parimet e së drejtës ndërkombëtare, mund të krijojë precedentë të rrezikshëm dhe të cenojë rregullat ekzistuese për përcaktimin e kufijve detarë.

Ministri grek deklaroi se Athina mbetet e gatshme të negociojë me Libinë për arritjen e një marrëveshjeje të vërtetë mbi përcaktimin e zonave detare. Gerapetritis u bëri thirrje autoriteteve libiane të ndërtojnë marrëdhënie të qëndrueshme me vendet fqinje dhe të respektojnë të drejtën ndërkombëtare detare gjatë procesit të tranzicionit politik.

Përpjesëllimi diplomatik ka në themel marrëveshjen detare të nënshkruar në vitin 2019 mes Turqisë dhe Libisë, e cila përcakton kufijtë e juridiksionit detar mes dy vendeve dhe kundërshtohet prej vitesh nga Greqia. Athina pretendon se kjo marrëveshje cenon të drejtat e saj detare, veçanërisht në zonën përreth ishullit të Kretës.

Në kundërpërgjigje ndaj zhvillimeve, Greqia ka intensifikuar aktivitetet për kërkimin e hidrokarbureve në zonat detare pranë Kretës, duke miratuar një konsorcium të udhëhequr nga kompania amerikane Chevron për eksplorimin e mundësive për gaz natyror.

Zhvillimi i fundit që ka rikthyer tensionet është ratifikimi i marrëveshjes së vitit 2019 nga autoritetet e Libisë lindore, të cilat deri më tani kanë mbajtur qëndrime kundërshtuese ndaj ndikimit turk në vend. Ky veprim ka rritur peshën gjeopolitike të marrëveshjes dhe ka vënë në lëvizje shtetet që kundërshtojnë pretendimet detare të Ankarasë.

Në këtë kontekst, reagimi i përbashkët i Greqisë me tri shtete arabe deklaroi se çështja nuk kufizohet me vetëm një mosmarrëveshje mes Athinës, Ankarasë dhe Tripolit, por po shndërrohet në një përplasje më të gjerë diplomatike për ndikimin dhe kontrollin e hapësirave strategjike në Mesdheun Lindor.