Kanada dhe BE-ja krijojnë aleancë strategjike për sektorët kritikë

Kanada dhe Bashkimi Evropian kanë lançuar një aleancë strategjike për të forcuar sigurinë ekonomike dhe bashkëpunimin mbrojtës, duke përfshirë mineralet kritike, energjinë, tregtinë dixhitale dhe inteligjencën artificiale. Aleancës iu bashkuan udhëheqësit e të dy palëve, kryeministri kanadez Mark Carney dhe Presidenti i Këshillit Evropian Antonio Costa, në Samitin e 21-të BE-Kanada, të mbajtur në Montreal.

Një shtyllë kryesore e aleancës së re do të jetë sigurimi i aksesit në lëndët e para kritike dhe forcimi i zinxhirëve të furnizimit në të dy anët e Atlantikut. Kanada dhe BE-ja synojnë të përshpejtojnë investimet në të gjithë zinxhirin e vlerës së mineraleve kritike, nga nxjerrja dhe përpunimi deri te rafinimi, prodhimi dhe riciklimi.

Udhëheqësit ranë gjithashtu dakord të eksplorojnë mekanizmat për të përmirësuar sigurinë e furnizimit, duke përfshirë marrëveshjet e mundshme të grumbullimit të burimeve strategjike të nevojshme nga industritë civile dhe të mbrojtjes. Banka Evropiane e Investimeve dhe Kanadaja kanë përfunduar gjithashtu negociatat mbi një marrëveshje që synon të lehtësojë investimet evropiane në burimet kritike të Kanadasë, veçanërisht në lëndët e para kritike.

Bashkëpunimi në fushën e energjisë do të zgjerohet gjithashtu, duke përfshirë mbështetjen për zhvillimin e shkëmbimeve të gazit natyror të lëngshëm, në përputhje me angazhimet e të dyja palëve për klimën. Kanada dhe BE-ja njoftuan përfundimin e negociatave thelbësore mbi një marrëveshje tregtare dixhitale, e cila synon të ofrojë një kornizë moderne për tregtinë dixhitale, të përmirësojë sigurinë ligjore dhe të lehtësojë rrjedhën ndërkufitare të të dhënave.

Partnerët do të punojnë për të hequr barrierat tregtare dypalëshe, për të forcuar bashkëpunimin rregullator dhe të standardeve, si dhe për të zhvilluar udhërrëfyes sektorialë për industritë strategjike. Ata gjithashtu planifikojnë të krijojnë një këshill biznesi që do të bashkojë kompani nga të dyja anët e Atlantikut.

Të dyja palët synojnë gjithashtu të thellojnë bashkëpunimin në infrastrukturën dixhitale dhe inteligjencën artificiale, duke përfshirë infrastrukturën e besueshme dhe sovrane të cloud-it, kapacitetin informatik, të dhënat, modelet e inteligjencës artificiale, softuerët dhe aplikacionet. Lidhur me arsimin dhe kërkimin, Kanada dhe BE-ja do të nisin negociatat drejt një pjesëmarrjeje më të thellë kanadeze në Erasmus+, programin kryesor të BE-së për arsimin, trajnimin, rininë dhe sportin.

Samiti zhvillohet gjithashtu në sfondin e një debati mbi marrëdhënien e ardhshme institucionale midis Kanadasë dhe BE-së. Von der Leyen më parë kishte hedhur idenë e anëtarësimit të asociuar për Kanadanë gjatë fjalimit të saj për Gjendjen e Unionit në Strasburg, duke sugjeruar një marrëdhënie më të ngushtë që do të ndalej përpara anëtarësimit të plotë në BE. Megjithatë, thuhet se propozimi hasi në rezistencë midis disa shteteve anëtare të BE-së përpara samitit, me Gjermaninë që thuhet se kryesoi përpjekjet për të hequr formulimin.

Deklarata e përbashkët përfundimtare nuk bën asnjë referencë për anëtarësimin e asociuar. Në vend të kësaj, udhëheqësit e përshkruajnë ambicien e tyre si krijimin e një lidhjeje edhe më të ngushtë midis Kanadasë dhe BE-së, me angazhim politik më të shpeshtë të nivelit të lartë, shkëmbime mbi prioritetet e përbashkëta dhe koordinim më të ngushtë mbi sfidat ndërkombëtare.