Analiza: A do të ndryshojnë raportet mes Serbisë dhe Malit të Zi?

Analistët vlerësojnë se ripërcaktimi i marrëdhënieve ndërmjet Serbisë dhe Malit të Zi do të jetë i dobishëm për të dyja palët, ashtu si edhe rishikimi i ndikimit politik dhe financiar të Vuçiqit në proceset në Mal të Zi.

Kryeministri Milojko Spajiq dhe presidenti Jakov Milatoviç kanë shprehur shpresë për një kapitull të ri në marrëdhënie të hapur dhe respektues midis dy vendeve. Kryetari i Kuvendit dhe lideri i Demokracisë së Re Serbe, Andrija Mandić, ka uruar Listën Studentore dhe falenderoi qeverinë serbe për miratet e saj për popullin e Serbisë.

Ftohja e marrëdhënieve mes Vuçiqit dhe Mandićit ndodhi pasi ky i fundit u përkushtua zbatimit të axhendës evropiane si pjesë e shumicës parlamentare në Mal të Zi. Partneri i tij i koalicionit, Milan Knežević, lider i Partisë Demokratike Popullore, ka ruajtur lidhje të forta me Beogradin zyrtar.

Ndikimi i Vuçiqit mbetet, kërkohet shqyrtim i financimeve

Për vite me radhë, afrimi me Vuçiqin ka qenë burim mbështetjeje politike dhe legjitimiteti rajonal për aktorët e caktuar politikë në Mal të Zi. Largimi i tij nga pushteti ndryshon rrethanat në të cilat kanë funksionuar këto marrëdhënie.

Megjithatë, sipas Ana Neneziq, bashkëpunëtore në Institutin për Studime të Avancuara në Universitetin e Malit të Zi, do të ishte naive të pritej që Vuçiq të humbiste menjëherë të gjithë ndikimin e tij politik në Mal të Zi.

Strukturat partiake, marrëdhëniet me median, lidhjet e biznesit dhe rrjetet informale rajonale mund të mbijetojnë edhe pas një ndryshimi qeverie. Retorika e tij pas humbjes së zgjedhjeve, përfshirë akuzat për ndikimin e Malit të Zi në proceset politike në Serbi, tregon se përplesha politike nuk do të marrë fund domosdoshmërisht me ndryshimin e pushtetit.

Për këto arsye, ajo i konsideron të rëndësishme njoftimet e disa përfaqësuesve të Listës së Studentëve se do të rishikojnë transfertat buxhetore për organizatat në Mal të Zi. Këto deklaroi sociologu Jovo Bakiq, tashmë deputet, në një intervistë për gazetën malazeze "Vijesti".

Një hap i tillë mund të ndihmojë në përcaktimin e shkallës në të cilën burimet shtetërore serbe janë përdorur për aktivitete me pasoja politike në Mal të Zi, si dhe rolin që kanë luajtur aktorët e ndryshëm në këto proces.

"A ka pasur ndikim politik në vendimmarrje, financim jotransparent, favorizim institucional të aktorëve të caktuar apo përpjekje për të ndikuar në proceset zgjedhore?", pyet Neneziq.

Bashkëpunim, duke nisur nga lufta kundër krimit?

Neneziq mbetet optimiste e matur sa i përket orientimit proevropian të qeverisë së re në Serbi, megjithëse, siç thotë ajo, "orientimi prodemokratik i lëvizjes nuk është domosdoshmërisht i njëjti me orientimin proevropian të politikës së jashtme të qeverisë së ardhshme".

Ajo shton se deklaratat e para tregojnë ndryshime në qëndrimet ndaj Rusisë dhe Kosovës, ndaj duhet pritur formimi i qeverisë dhe përcaktimi i qartë i prioriteteve në politikën e jashtme.