Rregulla të reja për monumentet: Më shumë kontroll, qeveria ndryshon ligjin për trashëgiminë kulturore

Konsultimi publik i qeverisë për projektligjin për trashëgiminë kulturore dhe muzetë ka nxjerrë në pah disa shtesa dhe ndryshime mbi ligjin e vitit 2018. Këto ndryshime synojnë të rritin kontrollin mbi ndërhyrjet dhe zhvillimin në territoret me vlera kulturore dhe të krijojnë mekanizma të reja financiare dhe administrative për ruajtjen e trashëgimisë.

Një nga përfshirjet e reja është instrumenti i Vlerësimit të Ndikimit në Trashëgimi, i cili do të analizon ndikimin e planeve, programeve, projekteve dhe ndërhyrjeve mbi pasuritë kulturore. Kjo do të ndalojë ndërhyrjet pa standard që rrezikojnë monumentet.

Për të miratuar projekte që mund të prekin monumentet, zonat historike apo pasuritë e mbrojtura, do të duhet të vlerësohen ndikimet e mundshme mbi vlerat historike, autenticitetin dhe integritetin e tyre.

Projektligji “Për trashëgiminë kulturore dhe muzetë” rregullon në mënyrë më të plotë ndërhyrjet në pasuritë kulturore të paluajtshme dhe përcakton procedura të veçanta për mirëmbajtjen, masat urgjente, ndërhyrjet ruajtëse, restaurimin, ndryshimin e destinacionit dhe përshtatjen funksionale të tyre.

Me këtë projektligj, të hartuar nga Ministria e Turizmit, Kulturës dhe Sportit, preken drejtpërdrejt edhe pronarët privatë, që mund të marrin për mbështetje financiare për pasuritë e trashëgimisë kulturore që janë në pronën e tyre.

Më shumë rregulla do të ketë për importin, eksportin, lëvizjen ndërkufitare dhe kthimin e objekteve kulturore të larguara ose trafikuara në mënyrë të paligjshme.

Ndryshime parashikohen edhe në administrimin e muzeve dhe koleksioneve, përmes përafrimit të përkufizimit të muzeut me standardet e Këshillit Ndërkombëtar të Muzeve.