Punimet për sistemin vaditës dëmtuan zonën e mbrojtur të Erzenit

Punimet për rikonstruksionin e sistemit vaditës Skoranë–Hekal kanë dëmtuar zonën e mbrojtur të Kanionit të Erzenit, duke shkaktuar rënie gurësh dhe inertesh në Monumentin e Natyrës “Gryka e Skoranës”. Kjo konfirmohet nga Agjencia Kombëtare e Zonave të Mbrojtura (AKZM), e cila në një përgjigje për Citizens.al tha se ndërhyrjet e kryera nga subjekti “Age Erzeni” sh.p.k. kanë dëmtuar Monumentin e Natyrës dhe bimësinë e zonës.

Nga trupa inspektuese e AdZM Tiranë është evidentuar se subjekti ‘Age Erzeni’ shpk, si rezultat i punimeve të kryera për zëvendësimin e kanalit ekzistues me tubacion çeliku, është dëmtuar Zona e Mbrojtur dhe Monumenti i Natyrës nga rënia e gurëve dhe inerteve. Sipas autoritetit, këto veprime përbëjnë shkelje të ligjit “Për Zonat e Mbrojtura”, i cili parashikon gjobë nga 50 mijë deri në 80 mijë lekë për dëmtimin e zonave të mbrojtura.

Megjithatë, në vendimin përfundimtar të inspektimit, AdZM Tiranë ka vendosur si dënim administrativ kryesor “paralajmërim”, ndërsa subjektit i është kërkuar rehabilitimi i zonës dhe pastrimi i inerteve. Në maj të këtij viti, gjatë punimeve për shtrimin e tubacionit të sistemit vaditës Skoranë-Hekal, materiale inerte përfunduan në shtratin e lumit Erzen. Në vend të pamjeve piktoreske të kanioneve të Erzenit, në rrjetet sociale u shfaqën masa inertesh të depozituara në kanion dhe në shtratin e lumit.

AKZM konfirmon se zona ku janë kryer punimet ndodhet brenda Monumentit të Natyrës “Gryka e Skoranës”, e cila është njëkohësisht pjesë e Parkut Kombëtar “Mali i Dajtit”. “Po zona në të cilën po zhvillohen punimet ndodhen brenda në MN ‘Gryka e Skoranës’ e cila është dhe njëkohësisht pjesë e parkut kombëtar (PK) ‘Mali i Dajtit’” , thuhet në përgjigje.

Verifikimi i parë në terren, i kryer më 13 mars 2026, konstatoi se subjekti “Age Erzeni” sh.p.k. po kryente punime në trasenë e kanalit vaditës “Skoranë–Hekal”, në kuadër të ndërhyrjeve për rikonstruksionin e sistemit vaditës. “Nga matjet e kryera në terren rezultoi se punimet e kryera shtrihen në një gjatësi prej rreth 1,711 m”, thuhet në dokumentin e AdZM-së.

Sipas AdZM Tiranë, kanali ekzistues ishte hapur dhe zëvendësuar me tub metalik me diametër rreth 1.5–2 metra. Gjatë punimeve, një pjesë e materialeve të dala nga gërmimet ishte depozituar në skarpata. “Duke shkaktuar dëmtim të bimësisë natyrore, konkretisht të llojeve ‘Mare’ dhe ‘Ilqe’, si dhe të shkurreve të tjera mesdhetare të pranishme në zonë” , konstaton autoriteti.

Në përgjigjen e saj, AKZM deklaron se nuk ka dhënë autorizim, pëlqim apo mendim teknik lidhur me ndërhyrjet e kryera në Grykën e Skoranës. “AKZM nuk ka dhënë autorizim, pëlqim apo mendim teknik lidhur me ndërhyrjet e kryera në Grykën e Skoranës” , thuhet në përgjigje.

Agjencia shton se dokumentacioni i paraqitur nga subjekti nuk e përcaktonte qartë zonën e ndërhyrjes. “Planvendosjet nuk kanë qenë të lexueshme dhe nuk ishte përcaktuar qartë zona e ndërhyrjes” , thuhet në dokument, duke shtuar se çështja do të rishqyrtohet vetëm pas dorëzimit të dokumentacionit të plotë dhe të qartë teknik.

Pas konstatimit të dëmtimeve, AdZM Tiranë i kërkoi “Age Erzeni” të merrte masa për rehabilitimin e sipërfaqes së dëmtuar dhe pastrimin e inerteve të rëna në Kanionin e Erzenit. Më 10 korrik, gjatë një tjetër verifikimi, autoritetet konstatuan se subjekti po kryente punime për largimin e gurëve dhe materialeve inerte nga kanioni. Sipas AKZM-së, përfaqësuesi i kompanisë deklaroi se punimet do të vijonin me rehabilitimin e shpatit dhe mbjelljen e pemëve autoktone.

Verifikime të tjera më 13, 15 dhe 17 korrik konstatuan vijimin e punimeve për pastrimin dhe rehabilitimin e zonës. Vendimi përfundimtar i AdZM Tiranë përcakton që rehabilitimi i zonës, pastrimi i inerteve dhe rehabilitimi i shtratit përmes mbjelljes së drurëve autoktonë të përfundojë deri më 10 nëntor 2026. “Rehabilitim pa afat”, kanioni i Erzenit mbetet nën inerte.