Rojet kufitare ukrainase ndjekin ukrainasit deri në Moldavi

Rojet kufitare ukrainase kanë ndjekur ukrainasit deri në Moldavi, duke i penguar atyre të kthehen në vendin e tyre. Incidentet kanë ndodhur në mes të lumit Dniestër, i cili kalon përgjatë një pjese të kufirit mes Moldavisë dhe Ukrainës.

Ukraina po përpiqet me urgjencë të zbusë mungesën e ushtarëve, e cila po demton mbrojtjen e saj kundër një agresori me popullsi shumë të madhe. Ashtu si në Rusi, edhe në Ukrainë rekrutuesit ndonjëherë kanë përdorur metoda të dhunshme për të rekrutuar burra që të luftojnë.

Shumica e burrave të moshës 23 deri në 60 vjeç kanë të ndaluar të largohen nga vendi. Shumë prej tyre janë përpjekur të kalojnë në Moldavi ose në Rumania fqinje, duke rrezikuar ndonjëherë jetën duke ikur nëpër lumenj ku kalimi mund të jetë i rrezikshëm.

Të paktën dy herë këtë muaj, ka ndodhur diçka e pazakontë: Rojet kufitare ukrainase që u janë vënë në ndjekje bashkëkombësve të tyre kanë përfunduar në anën moldaviane të kufirit dhe janë ndaluar nga kolegët e tyre moldavianë.

Kjo ndodhi edhe në rastin që, sipas raportimeve, është filmuar nga një kalimtar më 15 tetor. Pas përlleshjes në lumë, rojet shihen të ulur në varkë, në bregun moldavian, ndërsa më pas pason një shkëmbim fjalësh në gjuhën ruse, ku përdoren fjalë fyes dhe njerëzit i qortojnë për mënyrën se si e kanë trajtuar personin që po përpiqej të arratiset.

Sipas raportimeve të medias në Moldavi, banorët lokalë e nxorën burrin nga lumi dhe ai u dërgua në spital. Mediat e identifikuan atë si Oleksiy Koval, një psikolog klinik 49-vjeçar nga Kievi, i cili po përpiqej të arrinte te familja e tij, që ishte larguar më herët nga Ukraina.

Zyrtarët thanë se ai kishte aplikuar për azil në Moldavi, çka do të thotë se ka shumë pak gjasa të kthehet në Ukrainë.

Shumë ukrainas që largohen përmes kufirit drejt Moldavisë mbështeten te rrjetet e kontrabandes që veprojnë në të dyja anët e kufirit dhe që marrin pagesa për të ndihmuar të kalojnë. Bashkëpunimi mes dy vendeve përqendrohet kryesisht në çmontimin e këtyre rrjeteve.

Megjithatë, pasi burrat ukrainas mbërrinin në territorin e Moldavisë dhe aplikonin për azil, ligji praktikisht e pengon riatdhesimin e tyre: Autoritetet nuk lejohen të kthejnë aplikuesit nëse ka “arsye të bazuar për të besuar” se jeta e tyre do të ishte në rrezik ose se ata mund të nënshtroheshin torturës apo trajtimit tjetër çnjerëzor ose denigrues.

Sipas statistikave të qeverisë në Moldavi, gjatë katër vjetëve të para të pushtimit në shkallë të plotë të Ukrainës nga Rusia, nga shkurti i vitit 2022 deri në mars të vitit 2026, rreth 44.000 ukrainas, kryesisht burra, u kapën duke kaluar ilegalisht kufirin drejt Moldavisë. Shumica vazhduan më pas drejt vendeve të tjera të Evropës.

Disa ditë pas dy incidenteve, rojet kufitare ukrainase u liruan dhe u kthyen në Ukrainë. Por, ngjarja dramatike në lumë shkaktoi reagime politike në Moldavi, ku qeveria pro-perëndimore e presidentes Maia Sandu është një mbështetëse e zëshme e Ukrainës në mbrojtjen e saj kundër Rusisë.

Incidenti i 15 tetorit u bë fillimisht publik nga Demokracia në Shtëpi, një parti e vogël opozitare parlamentare e krahut të djathtë, e cila publikoi videon përpara se autoritetet e Moldavisë të deklaroheshin për rastin. Në një video të publikuar, lideri i partisë, Vasile Costiuc, kritikoi vendimin e shtetit të tij për të riatdhesuar rojet kufitare ukrainase dhe tha se autoritetet “u mungon një qëndrim i përbashkët për një çdokundër”.