Deputeti i PD-ës kërkon ndryshime kushtetuese për të mbrojtur demokracinë në Shqipëri

Deputeti i Partisë Demokratike, Oerd Bylykbashi, ka dalë publikisht me një propozim për ndryshime kushtetuese, institucionale dhe politike, duke rikthyer në vëmendje debatin për reformimin e sistemit politik në Shqipëri. Qëndrimi i tij vjen pak kohë pasi kryeministri Edi Rama hodhi idenë e ndryshimeve në Kushtetutin.

Bylykbashi kërkon rishikimin e mekanizmave kushtetues të ndarjes dhe balancimit të pushteteve, për të penguar përqendrimin e kompetencave në duart e kryeministrit, presidentit apo drejtuesve të tjerë politikë. Ai propozon kështu që kryetaret e partive të kenë mandate të kufizuara dhe të mbajnë përgjegjësi për veprimet dhe deshmitë politike, duke përfshirë edhe humbjet zgjedhore.

Në fushën zgjedhore, deputeti i PD-së kërkon ndryshimin e sistemit parlamentar të miratuar në vitin 2020 dhe hartimin e një modeli të ri që garanton proporcionalitetin kombëtar të votës dhe zgjedhjen më të drejtpërdrejtë të deputetëve nga qytetarët.

Bylykbashi kërkon gjithashtu forcimin e rolit të Parlamentit dhe të opozitës në kontrollin e qeverisë, rritjen e pavarësisë së deputetëve nga drejtuesit partiakë dhe ndryshimin e procedurave për miratimin e ligjeve.

Propozimet përfshijnë edhe reformimin e zgjedhjeve vendore, me zgjedhjen e kryetarëve të bashkive me mbi 50 për qind të votave, hapjen e listave për këshilltarët bashkiakë dhe forcimin e pushtetit vendor.

Një tjetër pjesë e platformës lidhet me referendumet, për të cilat Bylykbashi kërkon thjeshtimin e procedurave dhe zgjerimin e mundësive që qytetarët të vendosin drejtpërdrejt për çështje me interes publik.

Deputeti demokrat propozon gjithashtu masa për ndarjen e shtetit nga partitë politike dhe krimi i organizuar, garantimin e zgjedhjeve të lira, forcimin e pavarësisë së drejtësisë, depolitizimin e administratës dhe Policisë së Shtetit, si dhe mbrojtjen e pronës private dhe lirisë ekonomike.

Në qëndrimin e tij, Bylykbashi kërkon edhe ndryshime në funksionimin e medias, forcimin e të drejtave të diasporës dhe rritjen e investimeve në arsim, shëndetësi dhe mbrojtje sociale.

Ai sqaron se platforma përfaqëson qëndrimin e tij personal politik dhe qytetar, ndërsa e lidh zbatimin e reformave me largimin e qeverisë së Edi Ramës, zhvillimin e zgjedhjeve që garantojnë legjitimitetin e Parlamentit dhe përshpejtimin e integrimit të Shqipërisë në Bashkimin Evropian.

Shqipëria i duhet një transformim rrënjësor kushtetues, institucional dhe politik! Protestat e studentëve po shpërthejnë digën e fundit të tranzicionit, që rrjedhë e lirë të demokracisë e ka kthyer në kënetën e autokracisë. Regjimi dhe sistemi antikushtetues i Edi Ramës duhet të rrezohet patjetër!

Por nuk mjafton të ndryshojë qeveria. Duhet të ndryshojë sistemi kushtetues, ligjor, institucional, por edhe realiteti politik që lejon përqendrimin e pushtetit në duart e një njeriu, dobësimin e institucioneve dhe vënien e shtetit në shërbim të partive në pushtet.

Shqipëria i duhet një transformim kushtetues, institucional dhe politik që të ndryshojë rrënjësisht mënyrën se si fitohet, ushtrohet, kontrollohet dhe humbet pushteti. Duhet bërë e pamundur kapja e pushteteve nga Kryeministri, Presidenti apo cilido NJESH. Për këto duhet të riprojektohen ndarja e pushteteve dhe mekanizmat kushtetues të kontrollit dhe balancit, në mënyrë që qeveria të mos imponohet mbi pushtetet e tjera dhe institucionet e pavarura. Asnjë individ dhe asnjë parti nuk duhet të ketë mundësinë të përqendrojë në duart e vetë pushtetin politik, institucionet e shtetit dhe mekanizmat që duhet ta kontrollojnë atë.

Duhet demokratizuar rrënjësisht funksionimi i partive politike. Kolegjialiteti duhet të dominojë mbi pushtetin e NJESHIT. Kryetaret e partive duhet të kenë mandate të kufizuara dhe të mbajnë përgjegjësi për veprimet dhe deshmitë politike, duke përfshirë edhe humbjet zgjedhore.