Bizneset paralajmërojnë rritje të çmimeve të ushqimit në janar

Në këto kushte, përpjekjet e qeverisë për të frenuar rritjen, e ndikuar edhe nga shtrenjtimi i naftës, përmes kufizimit të çmimeve, po hasin në shqetësimin e importuesve dhe prodhuesve për kosto të larta fiskale.

Bizneset paralajmërojnë se marzhet e fitimit janë ngushtuar dhe kërkojnë uljen e TVSH-së për produktet bazë ushqimore, një propozim që sipas tyre duhet të merret në konsiderata me paketen e re fiskale.

Drejtues të rrjeteve të supermarketeve, importues direkt të produkteve ushqimore dhe prodhuesit vendas pohuan për "Monitor" se publikimi i çmimeve në platformën "Pasqyra e Çmimeve" dhe kërkesa për mbajtjen e tyre në nivele të ulëta për një periudhë tre-mujore po shkakton humbje.

Sipas tyre, për të përmblidhur kërkesën për uljen e çmimeve me qëllim lehtësimin e konsumatorit, bizneset po i tregtojnë produktet me marzhe fitimi më të ulëta sesa më parë.

Ata raportojnë se marzhet e fitimit të llogaritura mbi çmimin tregtar kanë zbritur në rreth 6-7% nga 15 deri në 20% që aplikoheshin më parë. Për disa produkte, me qëllim uljen e çmimit, nuk po aplikohen marzhe fitimi. Marzhi i fitimit llogaritet mbi çmimin tregtar të produkteve, dhe tregon se sa fitim neto i mbetet biznesit, pasi zbritet kostoja e taksave, transportit, shpenzime të tjera operative dhe pagat e punonjësve.

Ndërsa për prodhuesit vendas, normat e fitimit kanë rënë në 5-6%, nga 7-8%.

Sipas operatorëve të tregut, kjo situatë po kufizon mundësinë për të përballuar kostot e aktivitetit, ndërsa paralajmërojnë se ulja e çmimeve nuk mund të vijohet pas fillimit të muajit janar, ku përfundon edhe periudha për të mos ndryshuar çmimet.

Drejtues të rrjeteve të supermarketeve, në kohësishështë edhe importues direkt të mallrave të shportës ushqimore, pohojnë se pas kësaj periudhe do të duhet të rishikojnë çmimet me rritje ose në tjetër do të gjenden në kufijtë e mbijetesës.

Prej 2025-s, konsumatori vendas po përballet me çmime ushqimore më të larta sesa mesatarja europiane, ndërsa të ardhurat për frymë mbeten shumë më të ulëta.

Në vitin 2025, sipas të dhënave të Eurostat, për herë të parë indeksi i çmimeve arriti mbi mesataren e Bashkimit Europian, duke kaluar referencën prej 100%. Në Shqipëri, niveli i çmimeve arriti 103%. Kjo do të thotë se nëse një shportë ushqimore në vendet e BE-së mesatarisht kushton 100 euro, në Shqipëri shpenzimet për shportën ushqimore arrijnë 103 euro.

Nga viti 2005 deri më 2015, indeksi i çmimeve qëndroi nën mesataren e BE-së. Të dhënat tregojnë se tendenca e lartë rritëse e indeksit ka nisur prej vitit 2016.

Diferenca është edhe më e madhe kur krahasohen të ardhurat për frymë sipas fuqisë blerëse, ndaj mesatares së BE-së. Nëndrsa çmimet e ushqimeve janë rreth 3% mbi mesataren europiane, të ardhurat për frymë në Shqipëri janë vetëm 43% e mesatares së BE-së për vitin 2025.

Ky tregues ishte 26% e mesatares europiane në vitin 2005, ndërsa në vitin 2010 arriti në 34% dhe në vitin 2015 në 38%. Në vitet pasuese, luhatjet kanë qenë më të ulëta, ndërsa nga viti 2021 vihet re një përshpejtim i rritjes.

Të ardhurat për frymë arrinë në 38% të mesatares së BE-së në vitin 2022, në 43% në vitin 2023, në 47% në vitin 2024 dhe në 48% në vitin 2025.

Indeksi i çmimeve krahasuar me mesataren e BE-së qëndron më lart edhe sesa vendet e tjera të rajonit. Në vitin 2025, indeksi i Serbisë ishte 96,6%, nën mesataren e BE-së, ndërsa në Malin e Zi dhe Bosnjë-Hercegovinë ishte 84,6%. Maqedonia e Veriut regjistroi indeksin më të ulët, në 74,3%.

Të dhënat historike tregojnë se rreth një dekadë më parë, indeksi i çmimeve të ushqimeve në Shqipëri ishte në nivele të ngjashme me ato që Maqedonia e Veriut regjistron sot. Kjo tregon se, në raport me mesataren europiane, Shqipëria ka pasur një rrëshirë të çmimeve të ushqimeve.