Revolta e bulevardit dhe miti i tetëqind mijë votave

Matematika politike ka pasur gjithmonë një prirje të çuditshme për të shndërruar numrat në një amnezë artificiale, ku numrat përdoren si mburojë ndaj realitetit. Kur kryeministri Edi Rama deklaroi se gëzon mbështetjen e tetëqind mijë votuesve dhe e shndërroi këtë shifër në një kontratë të palëkundshme, ai harron se vota është një autorizim i përkohshëm dhe jo një leje e përhershme për keqgjykim. Ky ekuacion i ngurtë, i cili tenton ta izolonte pushtetin brenda kështjellës së aritmetikës elektorale, po përplasë dhunshëm me realitetin e rrugëve të Tiranës, ku revolta qytetare dhe sidomos marshimi i studentëve po deshmojnë se legjitimiteti nuk mbyllej gjithmonë në kutinë e votimit.

Argumenti i madh kundër mitit të tetëqind mijë votuesve u zmadhohet dhe merr përmasa kritike kur analizohet statistikat e vërtetë të pjesëmarrjes, ku dalja e ulët e votuesve që mezi arriti në dyzet për qind minon legjitimitetin e pretenduar. Kur më shumë se gjysma e trupit elektorale zgjedh të braktisë kutinë e votimit, ata tetëqind mijë vota nuk përfaqësojnë më vullnetin e shumicës së popullit, por përfaqësojnë vetëm vullnetin e një pakice të organizuar përmes strukturave partiake. Ata tetëqind mijë qytetarë nuk votuan për rritjen e papërmbajtshme të kostosë të jetës, as për degradimin e universiteteve dhe as për mungesën e perspektivës që i detyron të rinjtë ta shohin të ardhmen jashtë vendit. Përdorimi i votës si mburojë ndaj krizës është një kurth konceptual, pasi një qeverisje që humb ndjeshmërinë ndaj problemet e përditshme nuk mund të kërkojë shpëtim në statistikat e kaluarës. Vota e dhënë dje në kushtet e një braktisjeje masive të kutive nuk mund të jetë asnjështu alibi për deshtimin e sotëm.

Mbi këtë absurditet numrash shprehet qartë edhe analisti Lutfi Dervishi, i cili përmes një ironie të hollë thotë se qeveria ofron një "menu të ditës" ku mëngjesi nis me premtime për dialog, dreka vazhdon me gaz lotshpellës dhe darka përfundon me arrestime masive. Ky kontrast i tmerrshëm tregon se pas shifërave tetëqind mijë nuk fshihet më një mbështetje reale, fshihet thjesht një makineri dhunë administrative që tenton të mbysë pakënaqësinë qytetare në një vend ku shumica derdhmuese ka zgjedhur heshtjen ose refuzimin. Kur pushteti humb aftësinë për të dëgjuar dhe bazohet vetëm te forca e kartonave apo statistikat e vjetra të një procesi ku pjesëmarrja ishte anemike, ai pushon së qeni përfaqësues i vullnetit të popullit.

Pyetja që ngrihet natyrshëm në këtë peizazh të tensioneve është e qartë. Pse po protestojnë njerëzit, sidomos ria studentore, nëse pushteti qenka aq i rrethuar nga mbështetja popullore? Përgjigja e gjymton retorika zyrtare, e cila shpesh i cilëson protestat si të nxitur nga faktorë të jashtëm ose agjenda politike. Studentët nuk dalin në shesh nga komplotet imagjinare, ata reagojnë ndaj kushteve të mjerueshme në auditore, ndaj korrupsionit dhe ndaj tarifave në arsim që nuk përkojnë me asnjë standard dinjitoz. Rinia është barometri i saktë i një shoqërie, sepse ajo nuk ka komplekset e kalkulimeve partiake dhe as interesat e ngushta të klientelizmit. Kur studentët mbushin bulevardet, ata po deshmojnë se kontrata sociale ka deshtuar në pikën e saj më jetike - në garantimin e së ardhmes.

Shtysat kryesore për të protestuar gjithsesi nuk janë agjendat e fshehura politike, por janë varfëria e skajshme, degradimi i arsimit dhe emigrimi masiv që po zbraz vendin nga energjia e tij më e mirë. Për rrjedhojë, analisti Agim Baçi tërheq vëmendjen se kryeministri nuk duhet të sillet me arrogancë dhe të injorojë këto masë njerëzish, sepse kokëfortësia e pushtetit përballë revoltës popullore rrezikon ta çojë vendin drejt skenarëve të rrezikshëm të destabilizimit. Sheshet e Tiranës sot nuk kërkojnë.