Taksa e qarkullimit do të hiqet pas 15 vitesh, por qytetarët do të paguajnë më shumë për makinat

Pas 15 vitesh, qeveria ka kujtuar të shqyrtojë heqjen e takses së qarkullimit prej 27 lekësh për litër naftë dhe benzinë, një lëvizje që mund të ulë çmimin e karburanteve deri në 32,4 lekë për litër. Por lehtësimi për qytetarët pritet të shoqërohet me një tjetër faturë, rritjen e taksave vjetore të automjeteve, taksimin më të lartë të makinave luksoze dhe përfshirjen e makinave elektrike në skemën fiskale.

Në një skenari që po shqyrtohet, qeveria ka në fuqi një mekanizëm të përkohshëm që parashikon reduktimin me 20% të akcizës kur nafta kalon 220 lekë për litër dhe benzina 200 lekë për litër. Nëse të dyja masat zbatohen njëkohësisht, në kushtet e plotësimit të kritereve përkatëse, efekti lehtësues mbi çmimin e karburanteve mund të jetë edhe më i madh.

Por përtej premtimit për çmime më të ulëta në pompa, mbetet çështja se si do të kompensohen miliardat që buxheti arkëton çdo vit nga kjo taksë. Taksa zhvendoset te automjetet, në skemë futen edhe makinat elektrike.

Skenari që po shqyrtohet parashikon kompensimin e të ardhurave të munguara përmes rritjes së taksave vjetore të automjeteve, rritjes së taksimit për makinat luksoze dhe përfshirjes së automjeteve elektrike në skemën fiskale. Kjo do të thotë se kursimi i mundshëm në karburant mund të shoqërohet me detyrime më të larta për pronësinë e makinës. Sa do të jetë fatura e re për secilin kategori automjeteve, mbetet ende për t'u përcaktuar.

Nivelet e taksave, mënyra e përllogaritjes dhe diferencimi sipas kategorive të mjeteve do të jenë vendimtare për t'u kuptuar se kush do të përfitojë realisht nga ndryshimi dhe kush mund të përfundojë duke paguar më shumë në total. Qëllimi i qeverisë është të ruajë nivelin e përgjithshëm të të ardhurave buxhetore, duke ndryshuar mënyrën se si mblidhen ato. Pra, në vend që taksimi të rëndojë drejtpërdrejt çdo litër karburant, një pjesë e bares mund të kalojë te pronarët e automjeteve.

Taksa e qarkullimit përbejnë një burim të rëndësishëm të të ardhurash për shtetin. Gjatë periudhës 2023–2025, arkëtimet nga kjo taksë kanë qenë mesatarisht rreth 21,7 miliardë lekë në vit, ndërsa vetëm në vitin 2025 arrinë në rreth 24,2 miliardë lekë.

Këto shifra tregojnë përmasat e të ardhurave që do të duhej të zëvendësoheshin në rast se taksa hiqet. Për këto arsye, reforma pritet të shoqërohet me ndryshime të tjera në taksimin e automjeteve, në mënyrë që lehtësimi i çmimit të karburantit të mos krijojë një boshllëk të konsiderueshëm në buxhet.