Netanyahu, një lider politik i kompleks në Izrael

Benjamin Netanyahu ka arritur të mbijetojë politikisht një tjetër krize që mund të i kishte dhënë fund karrierës së tij. Tre vjet pas sulmit të Hamasit më 7 tetor 2023, ngjarjes që nxori në pah dështimin më të rendë të sigurisë në historinë e Izraelit, kryeministri izraelit vazhdon të jetë figura qendrore e politikës së vendit.

Zgjedhjet parlamentare të 27 tetorit 2026 nuk i dhanë një fitore të plotë, por as nuk e larguan atë nga skena politike. Likud mbeti partia më e madhe, ndërsa blloku i tij siguroi 53 vende në parlamentin me 120 deputetë, sipas rezultateve të pjesshme të raportuara më 29 tetor. Opozita e drejtuar nga Gadi Eisenkot kishte 48 vende, ndërsa partitë arabe arritën në 19 mandate.

Për të formuar qeverinë nevojiten të paktën 61 deputetë. Kjo do të thotë se Netanyahu, pavarësisht eperësisë së partisë së tij, duhet të gjejë mbështetje të tjerë për të qëndruar në pushtet.

Megjithatë, rendesia e këtyre zgjedhjeve shkon përtej aritmetikës parlamentare. Ato përbëjnë edhe një provë të qëndrimit të shoqërisë izraelite ndaj përgjegjësisë politike për sulmet e 7 tetorit dhe mënyrës se si qeveria e ka administruar luftën që pasoi.

Në një analizë të botuar në Corriere della Sera, korrespondenti Davide Frattini përshkruan aftësinë e Netanyahut për të ruajtur mbështetjen politike edhe pas krizave të renda. Por, ndërsa kryeministri përgatitet për negociatat e ardhshme, mediat izraelite vazhdojnë të publikojnë dokumente dhe dëshmi që ngrenë pyetje për vendimet e marra para dhe pas sulmit të Hamasit.

7 tetori, dita kur u trondit imazhi i “Zotit të Sigurisë”

Për shumë vite, Netanyahu e ka ndërtuar identitetin politik mbi premtimin se vetëm ai mund të garantonte sigurinë e Izraelit përballe kërcënimeve nga Hamasi, Hezbollahu dhe Irani. Sulmi i 7 tetorit 2023 e vuri këtë imazh përballë një prove të renda.

Sipas rrëfimeve të personave që ndodheshin pranë tij, të cituara nga Corriere della Sera, kryeministri pati vështirësi të reagonte në 48 orët e para pas sulmit. Kur presidenti i atëhershëm amerikan Joe Biden arriti të komunikonte me të, Netanyahu i paraqiti ngjarjet si fillimin e një sulmi potencialisht shumë më të gjerë kundër Izraelit.

Por, krahas drejtimit të përgjigjes ushtarake, në zyrën e kryeministrit nisi edhe një proces tjetër: mbledhja dhe administrimi i dokumentacionit që mund të përcakton përgjegjësitë për dështimin e sigurisë.

Sipas investigimeve të gazetës izraelite Yedioth Ahronoth, Netanyahu u kërkoi këshilltarëve të grumbullonin materialet që lidheshin me mbledhjet e sigurisë, komunikimet dhe vendimmarrjen.

Çështja kishte rendësi të veçante politike. Një komision i pavarur hetimor mund të shqyrton jo vetëm dështimet e ushtrisë dhe të shërbimeve të inteligjencës, por edhe vendimet e qeverisë gjatë muajve që i paraprinin sulmin.

Netanyahu ka kundërshtuar ngritjen e një komisioni të tillë, duke argumentuar se vendi ndodhet në luftë. Qëndrimi bie në kontrast me veprimet e tij në vitin 2006, kur, nga opozita, kërkoi hetimin e qeverisë së Ehud Olmertit pas luftës 34-ditore me Hezbollahun në Liban.

Paralajmërimet që mbërritën përpara sulmit

Një nga zhvillimet më të renda të javëve të fundit lidhet me publikimin e dokumenteve që tregojnë se drejtuesit e institucioneve izraelite të sigurisë kishin paralajmëruar për rreziqe përpara 7 tetorit.

Më 7 tetor 2026, televizioni izraelit Channel 12 publikoi një investigim mbi komunikimet që drejtuesit ushtarakë dhe të inteligjencës i kishin dërguar kryeministrit gjatë periudhës mars-shator 2023.

Sipas materialit të raportuar edhe nga The Times of Israel, mes zyrtarëve që kishin përcjellë paralajmërimet për sulmin ishin drejtues të inteligjencës dhe të ushtrisë.