Frojdi dhe iluzioni i kontrollit: A jemi vërtet zotër të mendjes sonë?

Frojdi, një psikolog austriak, shpjegoi se mendja jonë është një lëndë komplekse që përbëhet nga tre pjesë: id, ego dhe superego. Idi është pjesa më primitive e mendjes, që përfaqëson instinktet dhe impulset, ndërsa egoja është pjesa që përballet me realitetin dhe përpjek të përmblidhë dëshirat e idit pa shkelur kërkesat e superegos. Superegoja është pjesa që formohet gjatë fëmijërisë dhe që përfaqëson autoritetin dhe ndërgjegjen morale.

Frojdi besonte se njeriu e njeh veten shumë pak nga sa mendon. Ai e përshkroi idin si një kazan ku ziejnë vazhdimisht ngacmimet dhe energjitë instinktive. Idi nuk arsyeton, ai thjesht dëshiron. Superegoja, në anën tjetër, është zëri i brendshëm i autoritetit dhe ndërgjegjes morale. Ajo formohet gjatë fëmijërisë, nën ndikimin e prindërve, mësuesve dhe shoqëruesve.

Midis idit dhe superegos qëndron egoja, pjesa që përballet me realitetin. Ajo përpjek të përmblidhë dëshirat e idit, pa shkelur kërkesat e superegos dhe pa u përplesur me kufizimet e botës së jashtme. Frojdi e përshkroi egon si një krijesë të detyruar t'u shërbejë tre zotërinjve njëkohësisht: idit, superegos dhe realitetit.

Njeriu, sipas Frojdit, nuk është një zot i vetëm, por një negociator i vazhdueshëm mes forcave që shpesh kundërshtojnë njëra-tjetrënë. Për ta shpjeguar më qartë marrëdhënien mes egos dhe idit, Frojdi përdori metaforën e kalorësit dhe kalit. Egoja është kalorësi, ndërsa idi është kali. Kalorësi mban frerët dhe përpjek të përcaktojë drejtimin, por fuqia e vërtetë e lëvizjes i përket kalit.