"Lista e Studentëve" po përgatit një qeveri në Serbi: Fytyrat, rreziqet dhe dilema midis Evropës dhe Rusisë

Një ditë pas fitores së madhe zgjedhore të "Listës Studentore" në Serbi, kanë nisur përgatitjet për formimin e qeverisë së re. Diskutimet e para për përberjen e kabinetit qeveritar tashmë janë zhvilluar, megjithëse bëhet fjalë për një forcë politike që nuk ka ende një drejtues të percaktuar.

Megjithatë, sfidat janë të shumta, ashtu si edhe çështjet e pazgjidhura pas ndryshimit të pushtetit në vendin fqinj. Zgjedhjet sollën në skenën politike figura të reja, mes të cilave studentë, mjekë, akademikë dhe artistë.

Kjo nuk do të thotë se në radhët e "Listës Studentore" mungojnë personalitete të njohura të shoqërisë serbe. Megjithatë, formimi i qeverisë së re nuk do të jetë vetëm një përgjigje ndaj kërkesave për luftimin e korrupsionit, drejtësinë sociale dhe mbrojtjen e të drejtave të punonjësve, por do të percjellë edhe mesazhe të rëndësishme ndërkombëtare, veçanërisht për orientimin gjeopolitik të Serbisë.

Sipas gazetares britanike The Guardian, disa nga emrat që mund të luajnë një rol të rëndësishëm në zhvillimet politike pas zgjedhore janë:

Ilija Srdanović, kardiologu që kryesoi listën e kandidatëve. Dejan Shoshkić, ish-guvernator i Bankës Qendrore të Serbisë. Radomir Šajković, profesor i kimisë në Universitetin e Beogradit, i cili foli në emër të "Listës Studentore" pas fitores.

Megjithatë, këto tri figura drejtuese nuk mjaftojnë, as në aspektin numerik dhe as në atë politik, për t'i dhënë legjitimitet këtij eksperimenti të ri politik.

Sipas Kushtetutës së Serbisë, parlamenti i dalë nga zgjedhjet duhet të mblidhet brenda 30 ditëve, ndërsa afati për formimin e qeverisë së re është 90 ditë.

Urime dhe pritshmëri për integrimin evropian

Ndërkohë, largimi i Aleksandar Vučić nga pushteti krijon mundësinë për përspejtimin e procesit të integrimit të Serbisë në Bashkimin Evropian, një proces që është vonuar ndjeshëm, pjesërisht edhe për shkak të zgjedhjeve politike të Beogradit.

Fitorja e "Listës Studentore" ka venë në lëvizje Brukselin, ndërsa kancelari gjerman Friedrich Merz deklaroi se Berlini do të mbështesë në mënyrë aktive rrugëtimin evropian të Serbisë.

Nga ana tjetër, Kremlini reagoi duke theksuar se udhëheqësit e rinj serbë e kuptojnë se bashkëpunimi me Rusinë është në interes të vendit të tyre.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, përsënditi rezultatin zgjedhor në mbrëmjen e votimit.

"Populli i Serbisë mori pjesë në numër rekord për të percaktuar të ardhmen e vendit të tij. Urime "Listës Studentore" për fitoren në zgjedhjet parlamentare", deklaroi ajo.

"Jemi të gatshëm të mbështesim reformat për sundimin e ligjit, lirinë e medias, luftën kundër korrupsionit dhe forcimin e institucioneve demokratike, si dhe të bashkëpunuem për të çuar përpara të ardhmen e Serbisë në Bashkimin Evropian", shtoi presidentja e Komisionit Evropian.

Mundësia që qeveria e re serbe të përspejtojë integrimin evropian është skenari pozitiv që po shqyrtohet në Bruksel. Megjithatë, nuk përqëndrohet që ndryshimi politik brenda vendit të mos shoqërohet me ndryshime thelbësore në aleancat ndërkombëtare të Serbisë.

Kjo bëhet edhe më e rëndësishme duke pasur parasysh se Serbia mbështetet tërësisht te gazi natyror rus për ngrohjen dhe se, që prej vitit 2022, nuk ka zbatuar sanksionet e vendosura nga Bashkimi Evropian ndaj Rusisë pas pushtimit të Ukrainës.

Në këtë kontekst, sfida kryesore për Bashkimin Evropian është nëse ndryshimi i pushtetit në Serbi do të sjellë një rifillim të procesit të integrimit evropian apo nëse fituesit e zgjedhjeve do të qëndrojnë një agjendë kombëtare.

Kjo e fundit përfshin vazhdimin e refuzimit për njohjen e pavarësisë së Kosovës, si dhe ruajtjen e lidhjeve strategjike me Kinën dhe Rusinë.

"Lista Studentore" ndarë në dy qëndrime

Nëse lufta kundër korrupsionit dhe përmirësimi i shpërndarjes së të ardhurave do të nxisin modernizimin e Serbisë, ekziston mundësia që afrimi me Bashkimin Evropian të kthehet pjesërisht edhe në një objekt.