Lëvizja studentore e Serbisë rrëzon një gjigant politik, por mund të qeverisë tani vendin?
Lëvizja studentore e Serbisë, që ka fituar mbështetje të gjerë publike, ka arritur të rrëzonë udhëheqësen shumëvjeçar Aleksandar Vučić në zgjedhjet e së dielës. Por, tani vjen pjesa e vështirë e qeverisjes, diçka për të cilën as studentët dhe as kandidatët e zgjedhur prej tyre nuk kanë përvojë.
Dhjetëra mijëra njerëz dolën në rrugët e vendit për të festuar, pasi Vučić pranoi humbjen e dielës, në një proces zgjedhor historik që koronoi dy vjet protesta paqësore kundër qeverisë.
Por, ndërsa turma entuziaste ndizej fishekzjarë, këndonte dhe kërcente, mbeteshin ende shumë pyetje: kush do të dalë nga kjo lëvizje pa një udhëheqës të percaktuar për të bërë kryeministër, cilat do të jenë konkretisht politikat e saj dhe a mund të qeverisë një grup figurash të panjohura politikisht, pa përkatësi të mëparshme partiake, të qëndrojnë bashkuar për të stabilizuar ekonomisë, luftuar korrupsionin dhe menaxhuar marrëdhënie të komplekse ndërkombëtare?
Përgjigjet ndaj këtyre pyetjeve do të përcaktojnë stabilitetin politik të Serbisë, ekonomisë të madhe të Ballkanit Perëndimor, si dhe marrëdhëniet e saj me Kinën, Rusinë dhe partnerin më të madh tregtar, Bashkimin Europian.
Fitues, por a mund të qëndrojnë të bashkuar?
Megjithëse pa një figurë të vetme drejtuese, studentët fituan mbështetje të gjerë publike, përpara se të zgjidhnin 250 akademikë, juristë, mjekë, aktorë, fermërrë dhe muzikantë për të përfaqësuar në zgjedhje.
Lëvizja dhe disa prej kandidatëve kryesorë të listës kanë dhënë një ide të orientimit të tyre politik, duke premtuar një program të brendshëm kundër korrupsionit, të mbështetur në reforma të thella institucionale.
Lëvizja nuk e njeh Kosovën, ish-provincën jugore të Serbisë që shpalli pavarësinë në vitin 2008, por dëshiron të organizojë një referendum për anëtarësimin e Serbisë në Bashkimin Europian, marrëdhëniet me të cilin janë përkeqësuar viteve të fundit.
Ndër figurat më të njohura janë drejtuesi i listës së kandidatëve studentorë, kardiologu Ilija Srdanovic, ish-guvernatori i Bankës Qendrore Dejan Soskic dhe Radomir Sajcic, profesor në Universitetin e Beogradit, i cili foli në emër të studentëve pas fitores së tyre.
Megjithatë, nuk ka asnjë siguri se ndonjëri prej tyre do të marrë një post ministror. Mbetet gjithashtu për të parë nëse kandidatët do të jenë në gjendje të formojnë një qeveri kohezive, që mund të bjerë dakord për politikat dhe të qëndrojnë bashkuar mjaftueshëm për të shfrytëzuar shumicën e rehatshme parlamentare në realizimin e ndryshimeve.
“Lëvizja studentore ka krijuar një ndryshim kaq të madh në kulturën politike të Serbisë; tani mbetet të shohim nëse ai do të zgjasë”, tha Katarina Popovic, gjithashtu profesore në Universitetin e Beogradit.
“Ne vetëm shpresojmë që të ekzistojnë objektivat madhore që mund të mbajnë të bashkuar për një kohë të mjaftueshme, në mënyrë që të çmontojnë sistemin.”